Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

अग्निवंशवर्णनम् (Agni-vaṃśa-varṇana) / The Genealogy and Function of Agni

येषु विप्रतिपद्यन्ते घट्सु मोहातू फलागमम्‌ । तेष्वध्यवसिताध्यायी विन्दते ध्यानजं फलम्‌,सभी मनुष्य इन छः इन्द्रियोंके शब्द आदि विषयोंमें उनसे प्राप्त होनेवाले सुखरूप फल पानेके सम्बन्धमें मोहसे संशयमें पड़ जाते हैं। परंतु जो उनके दोषोंका अनुसंधान करनेवाला वीतराग पुरुष है, वह उनका निग्रह करके ध्यानजनित आनन्दका अनुभव करता है

yeṣu vipratipadyante ṣaṭsu mohāt phalāgamam | teṣv adhyavasitādhyāyī vindate dhyānajaṃ phalam ||

猎人说道:“世人被迷妄所惑,对于六种境界——如声等——所能得之‘果’,即他们所期待的乐,常起疑惑。然而离贪之人,专志考察其过患,内在戒持坚决,便能摄伏诸根,获得由禅观而生之果——那从观照中涌现的喜乐,而非由感官而来。”

येषुin which (among whom/which)
येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी, बहुवचन
विप्रतिपद्यन्तेbecome perplexed / fall into doubt
विप्रतिपद्यन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootवि-प्रति-√पद्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
षट्सुin six
षट्सु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी, बहुवचन
मोहात्from delusion / due to delusion
मोहात्:
Karana
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुं, पञ्चमी, एकवचन
फलागमम्the coming/attainment of fruit (result)
फलागमम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल + आगम (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
तेषुin those (matters)
तेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी, बहुवचन
अध्यवसिताध्यायीone who is resolute and contemplative / a steadfast meditator
अध्यवसिताध्यायी:
Karta
TypeNoun
Rootअध्यवसित + अध्यायी (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
विन्दतेfinds / attains
विन्दते:
Karta
TypeVerb
Root√विद् (लभ्-अर्थे) / √विन्द्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
ध्यानजम्born of meditation
ध्यानजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootध्यान + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
फलम्fruit / result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन

व्याध उवाच

V
vyādha (the hunter, speaker)
ṣaḍ-indriya/ṣaṭ (the six sense-domains: sound etc.)