Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

अग्निवंशवर्णनम् (Agni-vaṃśa-varṇana) / The Genealogy and Function of Agni

इन्द्रिये:ः सृज्यते यद्‌ यत्‌ तत्‌ तद्‌ व्यक्तमिति स्मृतम्‌ तदव्यक्तमिति ज्ञेयं लिड्ग्राह्ममतीन्द्रियम्‌,बाह्य इन्द्रियोंसे जिस-जिसका संसर्ग होता है, वह-वह व्यक्त माना गया है; परंतु जो विषय इन्द्रियग्राह्य नहीं है, केवल अनुमानसे जाना जाता है, उसे अव्यक्त समझना चाहिये

indriyaiḥ sṛjyate yad yat tat tad vyaktam iti smṛtam | tad avyaktam iti jñeyaṃ liṅgagrāhyam atīndriyam ||

猎人说道:“凡与诸根相接触者,皆称为‘显现’(vyakta)。而超越诸根所及、唯凭推理与微细征相而知者,当知为‘不显’(avyakta)。”

इन्द्रियेभ्यःfrom the senses
इन्द्रियेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Ablative, Plural
सृज्यतेis produced/comes forth
सृज्यते:
Karta
TypeVerb
Rootसृज्
FormPresent, Third, Singular, Passive
यत्whatever
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
यत्whatever
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
व्यक्तम्manifest
व्यक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यक्त
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतम्is remembered/considered
स्मृतम्:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अव्यक्तम्unmanifest
अव्यक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
ज्ञेयम्to be known/should be understood
ज्ञेयम्:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formयत् (gerundive), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
लिङ्गग्राह्यम्apprehensible by inference/sign
लिङ्गग्राह्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलिङ्ग-ग्राह्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अतीन्द्रियम्beyond the senses
अतीन्द्रियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअतीन्द्रिय
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

व्याध उवाच

व्याध (Vyādha, the hunter)