Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Āraṇyaka-parva, Adhyāya 1 — The Pandavas’ Exit from Gajasāhvaya and the Citizens’ Lament (जनमेजयप्रश्नः; पाण्डवानां वनप्रस्थानम्)

वैशम्पायन उवाच एवमुकक्‍्त्वानुजग्मुस्ते पाण्डवांस्तान्‌ समेत्य च । ऊचुः प्राउज्जलय: सर्वे कौन्तेयान्‌ माद्रिनन्दनान्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--ऐसा कहकर वे पुरवासी पाण्डवोंके पास गये और उन कुन्तीकुमारों तथा माद्रीपुत्रोंस मिलकर वे सब-के-सब हाथ जोड़कर इस प्रकार बोले --

vaiśampāyana uvāca evam uktvā anujagmus te pāṇḍavāṁs tān sametya ca | ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve kaunteyān mādrīnandanān ||

毗舍波耶那说道:说罢此言,那些城中百姓便前往般度五子处;他们聚拢在昆蒂之子与摩德丽之子周围,众人合掌致敬,如此陈辞。此景彰显民众对守持正法者的敬仰,也显出共同体向流亡之王进言时所承担的伦理分量。

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (ktvā), Active sense
अनुजग्मुःfollowed
अनुजग्मुः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (Liṭ), 3, Plural, Parasmaipada, अनु
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
समेत्यhaving approached / having come together
समेत्य:
TypeVerb
Root
FormAbsolutive (ya), सम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3, Plural, Parasmaipada
प्राञ्जलयःwith joined hands
प्राञ्जलयः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
कौन्तेयान्the sons of Kuntī
कौन्तेयान्:
Karma
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Accusative, Plural
माद्रिनन्दनान्the sons of Mādrī
माद्रिनन्दनान्:
Karma
TypeNoun
Rootमाद्री-नन्दन
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
K
Kaunteyas (sons of Kuntī)
M
Mādrīnandanas (sons of Mādrī)
T
townsmen/citizens (puravāsinaḥ, implied by context)