Shloka 11

कुन्ती-विलापः तथा गोविन्द-आश्वासनम्

Kuntī’s Lament and Govinda’s Consolation

Devanagari script

स गंह धृतराष्ट्रस्य प्राविशच्छत्रुकर्शन: । पाण्डुरं पुण्डरीकाक्ष: प्रासादैरुपशोभितम्‌,शत्रुओंको क्षीण करनेवाले कमलनयन श्रीकृष्णने राजा धुृतराष्ट्रके अट्टालिकाओंसे सुशोभित उज्ज्वल भवनमें प्रवेश किया

Transliteration

sa gṛhaṁ dhṛtarāṣṭrasya prāviśac chatrukarśanaḥ | pāṇḍuraṁ puṇḍarīkākṣaḥ prāsādair upaśobhitam ||

Translation

毗湿摩波耶那说：莲目之奎师那，摧伏仇敌者，步入持国王的居所——光辉明净，楼阁高耸，宫殿相映生辉。

Word by Word

• सः: he (that person)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गृहम्: house, residence
• गृहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गृह
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• धृतराष्ट्रस्य: of Dhṛtarāṣṭra
• धृतराष्ट्रस्य: Sambandha
• Type: Noun (Proper)
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• प्राविशत्: entered
• Type: Verb
• Root: प्र + विश्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• शत्रुकर्शनः: enemy-crushing (destroyer of foes)
• शत्रुकर्शनः: Karta
• Type: Adjective (epithet)
• Root: शत्रु-कर्शन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पाण्डुरम्: bright, pale, shining
• पाण्डुरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पाण्डुर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• पुण्डरीकाक्षः: lotus-eyed
• पुण्डरीकाक्षः: Karta
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुण्डरीक-अक्ष
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• प्रासादैः: with palaces/mansions
• प्रासादैः: Karana
• Type: Noun
• Root: प्रासाद
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• उपशोभितम्: adorned, beautified
• उपशोभितम्: Karma
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: उप + शुभ्
• Form: Neuter, Accusative, Singular, क्त (kta)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Kṛṣṇa
• Dhṛtarāṣṭra
• gṛha (royal residence)
• prāsāda (palaces/mansions)