Shloka 44
उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
Devanagari script
दक्षिणा त्वस्य यज्ञस्य धृष्टद्युम्न: प्रतापवान् | वैतानिके कर्ममुखे जातो यः कृष्ण पावकात्,श्रीकृष्ण! जो श्रौत यज्ञके आरम्भमें ही साक्षात् अग्निकुण्डसे प्रकट हुआ था, वह प्रतापी वीर धृष्टद्युम्न इस यज्ञकी दक्षिणाका कार्य सम्पादन करेगा
Transliteration
dakṣiṇā tv asya yajñasya dhṛṣṭadyumnaḥ pratāpavān | vaitānike karmamukhe jāto yaḥ kṛṣṇa pāvakāt ||
Translation
迦尔纳说道：“此祭之‘祭资’（dakṣiṇā）当由英威的提利湿底优摩那来承担——噢，奎师那，他正是在吠陀仪轨伊始，自圣火之中诞生者。让他完成此祭的祭资之职。”
Word by Word
दक्षिणाfee/gift (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
Karta
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Genitive, Singular
धृष्टद्युम्नःDhr̥ṣṭadyumna
धृष्टद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty/valorous
प्रतापवान्:
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
वैतानिकेin the Vedic/śrauta (rite)
वैतानिके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवैतानिक
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
कर्ममुखेat the beginning of the rite
कर्ममुखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्ममुख
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
जातःborn/arisen
जातः:
TypeVerb
Rootजन्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
पावकात्from the fire (Pāvaka)
पावकात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Ablative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Characters & Entities
K
KarnaD
DhṛṣṭadyumnaK
KṛṣṇaP
Pāvaka/AgniY
YajñaD
DakṣiṇāVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes