Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana

यत्र सा बृहती श्यामा सभायां रुदती तदा । अश्रौषीत्‌ परुषा वाचस्तन्मे दुःखतरं महत्‌,श्रीकृष्ण! मुझे राज्यके छिन जानेका उतना दुःख नहीं है। जुएमें हारने और पुत्रोंके वनवास होनेका भी मेरे मनमें उतना महान्‌ दुःख नहीं है, परंतु भरी सभामें मेरी सुन्दरी युवती पुत्रवधू द्रौपदीने रोते हुए जो दुर्योधनके कटुवचन सुने थे, वही मेरे लिये महान्‌ दुःखका कारण बन गया है

yatra sā bṛhatī śyāmā sabhāyāṃ rudatī tadā | aśrauṣīt paruṣā vācas tan me duḥkhataraṃ mahat ||

“当那位身形高挑、肤色黝黑的贵妇在王廷大会中哭泣时,她竟不得不听受粗暴而残忍的言语。噢,圣克里希纳!这才是我最深、最难忍的悲痛——并非失国之痛,也非掷骰败北与诸子流放之苦;而是我那年轻而高贵的儿媳德劳帕蒂在拥挤的朝廷中遭受羞辱,被迫承受杜尤陀那苦毒的言辞。”

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
बृहतीtall/large (lady)
बृहती:
Karta
TypeAdjective
Rootबृहती
FormFeminine, Nominative, Singular
श्यामाdark-complexioned
श्यामा:
Karta
TypeAdjective
Rootश्यामा
FormFeminine, Nominative, Singular
सभायाम्in the assembly hall
सभायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Locative, Singular
रुदतीcrying/weeping
रुदती:
Karta
TypeVerb
Rootरुद्
Formशतृ (present active participle), Feminine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
अश्रौषीत्heard
अश्रौषीत्:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु
FormAorist (लुङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
परुषाःharsh
परुषाः:
Karma
TypeAdjective
Rootपरुष
FormFeminine, Nominative, Plural
वाचःwords/speeches
वाचः:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Nominative, Plural
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
मेfor me/of me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
दुःखतरम्more painful
दुःखतरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखतर
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular

पुत्र उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
D
Draupadī
D
Duryodhana
S
sabhā (royal assembly hall)