Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Book 12, Chapter 93 — Vāmadeva’s Counsel to King Vasumanā on Dharmic Kingship (धर्मप्रधान-राजधर्मोपदेशः)

अदाता हानतिस्नेहो दण्डेनावर्तयन्‌ प्रजा: । साहसप्रकृती राजा क्षिप्रमेव विनश्यति,जो दुःसाहसी, दान न देनेवाला और स्नेहशून्य तथा दण्डके द्वारा प्रजाको बार-बार सताता है, वह राजा शीघ्र ही नष्ट हो जाता है

adātā hānati-sneho daṇḍenāvartayan prajāḥ | sāhasa-prakṛtī rājā kṣipram eva vinaśyati ||

瓦摩提婆说道:君王若不施与(不行布施与扶助),缺乏仁爱之心,又屡以刑杖扰害臣民——其性鲁莽暴烈——便会迅速走向覆亡。

अदाताnon-giver, ungenerous
अदाता:
Karta
TypeAdjective
Rootअदातृ (दातृ < √दा)
FormMasculine, Nominative, Singular
हानति-स्नेहःone whose affection is destructive/deficient (loveless)
हानति-स्नेहः:
Karta
TypeAdjective
Rootहानति + स्नेह
FormMasculine, Nominative, Singular
दण्डेनby punishment/rod
दण्डेन:
Karana
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Instrumental, Singular
आवर्तयन्harassing/turning back repeatedly
आवर्तयन्:
Karta
TypeVerb
Root√वृत् (आ + वर्तयति)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
प्रजाःsubjects, people
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
साहस-प्रकृतिःof rash/violent nature
साहस-प्रकृतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootसाहस + प्रकृति
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
एवindeed, surely
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विनश्यतिperishes, is ruined
विनश्यति:
TypeVerb
Root√नश् (वि + नश्यति)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada

वामदेव उवाच

V
Vāmadeva
R
rājā (the king)
P
prajāḥ (subjects/people)
D
daṇḍa (punishment/rod of authority)

Educational Q&A

A ruler must balance daṇḍa (punishment) with dāna (generosity) and sneha (benevolent concern). A king who is harsh, ungenerous, and repeatedly punitive—acting from reckless temperament—destroys legitimacy and stability and therefore quickly falls.

In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, the sage Vāmadeva is advising about the qualities that preserve or ruin a kingdom. He states that oppressive, loveless, and non-giving kings who rely on constant punishment bring about their own swift destruction.