Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः

Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation

भवत्यथधर्मो धर्मो हि धर्माधर्मावुभावपि । कारणाद्‌ देशकालस्य देशकाल: स तादृश:,देश-कालकी परिस्थितिके कारण कभी अधर्म तो धर्म हो जाता है और धर्म अधर्मरूपमें परिणत हो जाता है; क्योंकि वह वैसा ही देश काल है

bhavaty atha dharmo dharmo hi dharmādharmāv ubhāv api | kāraṇād deśakālasya deśakālaḥ sa tādṛśaḥ ||

毗湿摩说道:所谓“法”(dharma),在某些情势下可以转为“非法”(adharma);而所谓“非法”,在某些情势下也能呈现“法”的性质。这种倒转,源于处所与时势的决定力量;当时地如此,行为的道德属性便应据此裁量。

भवतिbecomes / happens
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormLat (Present), 3rd, Singular, Parasmaipada
अथthen / now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
धर्मःdharma (righteousness/duty)
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
धर्माधर्मौdharma and adharma
धर्माधर्मौ:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म + अधर्म
FormMasculine, Nominative, Dual
उभौboth
उभौ:
TypeAdjective
Rootउभ
FormMasculine, Nominative, Dual
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कारणात्from the cause / due to
कारणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Ablative, Singular
देशकालस्यof place-and-time
देशकालस्य:
TypeNoun
Rootदेशकाल
FormMasculine, Genitive, Singular
देशकालःplace-and-time (context)
देशकालः:
Karta
TypeNoun
Rootदेशकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat / he / it
सः:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तादृशःsuch / of that kind
तादृशः:
TypeAdjective
Rootतादृश
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma