Shloka 22
Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya
Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages
Devanagari script
पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीदिदम् नाहोंडसि भगवन्नद्य वक्तुमेवंविधं वच: । ब्राह्मणापसद ं पुत्र प्राप्स्यसीति हि मां प्रभो,पतिके ऐसा कहनेपर महाभागा सत्यवती उनके चरणोंमें सिर रखकर गिर पड़ी और काँपती हुई बोली--'प्रभो! भगवन्! आज आप मुझसे ऐसी बात न कहें कि तुम ब्राह्मणाधम पुत्र उत्पन्न करोगी”
Transliteration
papāta śirasā tasmai vepantī cābravīd idam | nāhaṃ ’ḍasi bhagavann adya vaktum evaṃvidhaṃ vacaḥ | brāhmaṇāpasadaṃ putra prāpsyasīti hi māṃ prabho ||
Translation
她战栗着俯首伏倒在他足下，说道：“主宰啊，圣者啊！今日请勿对我说这般言语。请不要对我说：‘你将生下一个在婆罗门中蒙羞的儿子。’”
Word by Word
पपातfell down
पपात:
Karta
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), 3, singular, परस्मैपदम्
शिरसाwith (her) head
शिरसा:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
Formneuter, instrumental, singular
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formmasculine, dative, singular
वेपन्तीtrembling
वेपन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootवेप् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), feminine, nominative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), 3, singular, परस्मैपदम्
इदम्this (speech/words)
इदम्:
Karma
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
Formneuter, accusative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहंI
अहं:
Karta
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
Formnominative, singular
उत्सहेam able/dare
उत्सहे:
Karta
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), 1, singular, आत्मनेपदम्
भगवन्O venerable one
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
Formmasculine, vocative, singular
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
वक्तुम्to say
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive)
एवंविधम्of such a kind
एवंविधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएवंविध
Formneuter, accusative, singular
वचःword/speech
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
Formneuter, accusative, singular
ब्राह्मणापसदम्a brahmin-degenerate (wretch among brahmins)
ब्राह्मणापसदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootब्राह्मणापसद
Formmasculine, accusative, singular
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
Formmasculine, accusative, singular
प्राप्स्यसिyou will obtain
प्राप्स्यसि:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), 2, singular, परस्मैपदम्
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
Formaccusative, singular
प्रभोO lord
प्रभो:
TypeNoun
Rootप्रभु
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyudeva (Wind-god)S
SatyavatīVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes