Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank

तथा च न: श्रुतो ब्रह्मन्‌ कथ्यमानस्त्वयानघ । निष्पाप सूतपुत्र! भगवान्‌ महावराहने जो प्राचीन कालमें पिण्डोंकी उत्पत्ति करके पिण्डदानकी मर्यादा चलायी तथा प्रवृत्ति और निवृत्तिके विषयमें जिस विधिकी जैसी कल्पना की

tathā ca naḥ śruto brahman kathyamānas tvayānagha | niṣpāpa sūtaputra! bhagavān mahāvarāhaḥ yena prācīna-kāle piṇḍānām utpattiṃ kṛtvā piṇḍadānasya maryādāṃ calāyām āsa tathā pravṛtti-nivṛttyoḥ viṣaye yathāvidhi yathākalpanāṃ cakāra tat sarvaṃ tava mukhād asmābhiḥ śrutam | sa tāmaso madhur jātas tadā nārāyaṇājñayā | kaṭhinas tv aparo binduḥ kaiṭabho rājasas tu saḥ ||

商那迦说:“婆罗门啊,无垢者啊!我们确已从你口中——无瑕的苏多之子啊——听闻一切:那位吉祥的主、伟大的野猪(摩诃婆罗诃),在远古之时使‘毗ṇḍa’(piṇḍa)之源起得以出现,并确立了供奉毗ṇḍa之礼的正当法度;又如其所当,阐明了关于入世之道(pravṛtti)与出离之道(nivṛtti)的规制。依那罗延之命,摩度(Madhu)当时由昏暗之性(tamas)而生;而另一滴坚硬之滴,则化为凯多婆(Kaiṭabha),由激动之性(rajas)而生。”

सःhe/that one
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तामसःtamasic (of darkness)
तामसः:
Karta
TypeAdjective
Rootतामस
FormMasculine, Nominative, Singular
मधुःMadhu (name of an asura)
मधुः:
Karta
TypeNoun
Rootमधु
FormMasculine, Nominative, Singular
जातःwas born/arose
जातः:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
Formक्त (past passive participle used actively), Masculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
नारायणof Nārāyaṇa
नारायण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Genitive, Singular
आज्ञयाby (his) command
आज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootआज्ञा
FormFeminine, Instrumental, Singular
कठिनःhard/harsh
कठिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootकठिन
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अपरःthe other/another
अपरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Singular
बिन्दुःBindu (name of an asura)
बिन्दुः:
Karta
TypeNoun
Rootबिन्दु
FormMasculine, Nominative, Singular
कैटभःKaiṭabha (name of an asura)
कैटभः:
Karta
TypeNoun
Rootकैटभ
FormMasculine, Nominative, Singular
राजसःrajasic (of passion)
राजसः:
Karta
TypeAdjective
Rootराजस
FormMasculine, Nominative, Singular
तुand/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सःhe/that one
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

शौनक उवाच

Ś
Śaunaka
N
Nārāyaṇa
M
Mahāvarāha (Varāha)
M
Madhu
K
Kaiṭabha
P
piṇḍa
P
piṇḍadāna
P
pravṛtti
N
nivṛtti