Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः

Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas

हानिभड़विकल्पानां नवानां संचयेन च | शरीराणामजस्याहु्सत्वं पारदर्शिन:,पारदर्शी (तत्त्वज्ञानी) पुरुष परिणाममें हानि, भंग एवं विकल्पसे युक्त नवीन शरीरोंको बारंबार ग्रहण करनेके कारण अजन्मा परमात्माके अंशभूत जीवात्माको “हंस” कहते हैं

hāni-bhaṅga-vikalpānāṁ navānāṁ sañcayena ca | śarīrāṇām ajasyāhuḥ sattvaṁ pāradarśinaḥ ||

毗耶娑说:真正洞见实相的圣贤宣示:由于那不生之我(阿阇)不断聚集一个又一个新身——每一身皆受损失、破坏与变异所制——故其本性被称为“哈ṁ萨”(Haṁsa),即那清净的内在原则,穿行于诸身更替而自身并不出生。

हानिof loss/decay
हानि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहानि
FormFeminine, Genitive, Singular
भङ्गof breaking/dissolution
भङ्ग:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभङ्ग
FormMasculine, Genitive, Singular
विकल्पानाम्of changes/alternations
विकल्पानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविकल्प
FormMasculine, Genitive, Plural
नवानाम्of new (ones)
नवानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनव
FormNeuter, Genitive, Plural
सञ्चयेनby accumulation/collection
सञ्चयेन:
Karana
TypeNoun
Rootसञ्चय
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शरीराणाम्of bodies
शरीराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Genitive, Plural
अजस्यof the unborn (one)
अजस्य:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअज
FormMasculine, Genitive, Singular
आहुःthey say/call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
सत्त्वम्the being/essence (living entity)
सत्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Accusative, Singular
पारदर्शिनःthe seers of truth
पारदर्शिनः:
Karta
TypeNoun
Rootपारदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
H
haṁsa
J
jīva (implied)
P
Paramātman (implied)
Ś
śarīra (body)