Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization

आलम्भयज्ञा: क्षत्राश्न॒ हविर्यज्ञा विश: स्मृता: । परिचारयज्ञा: शूद्रास्तु तपोयज्ञा द्विजातय:

ālam̐bhayajñāḥ kṣatrāś ca haviryajñā viśaḥ smṛtāḥ | paricārayajñāḥ śūdrās tu tapoyajñā dvijātayaḥ ||

毗耶娑说:对刹帝利而言,祭祀被称为“阿兰婆”(ālam̐bha)之祭——以武力为本的行事,如征战与施行王权。对吠舍而言,祭祀是将酥油等供物(havis)投入圣火。对首陀罗而言,祭祀是服侍与侍奉其余三姓。对“再生者”(dvija)而言,祭祀是苦行与精进——自律、克己与灵性用功。是故,各类众生皆被教以与其身分相称之祭,使其职责既维系世间秩序,亦导向内在的约束。

आलम्भयज्ञाःsacrifices involving slaughter/violence
आलम्भयज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootआलम्भ-यज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्राःKshatriyas
क्षत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
हविर्यज्ञाःoblational sacrifices (with havis)
हविर्यज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootहविस्-यज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
विशःVaishyas
विशः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/are remembered (as)
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
परिचारयज्ञाःservice-sacrifices (sacrifice in the form of service)
परिचारयज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिचार-यज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
शूद्राःShudras
शूद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/and (contrastive)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तपोयज्ञाःausterity-sacrifices (sacrifice as tapas)
तपोयज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्-यज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
द्विजातयःtwice-born (Brahmins etc.)
द्विजातयः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormMasculine, Nominative, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
K
kṣatriya
V
vaiśya
Ś
śūdra
D
dvijāti (twice-born)

Educational Q&A

The verse teaches that ‘yajña’ (sacrificial duty) is not one uniform act for all; it is framed according to one’s social role and capacity—royal exertion for kṣatriyas, oblation-offering for vaiśyas, service for śūdras, and austerity/self-discipline for the twice-born—so that each life can be oriented toward dharma.

In Śānti Parva’s dharma-discourse, Vyāsa is explaining differentiated duties (varna-based obligations) by redefining ‘sacrifice’ in role-specific terms, linking social function and ethical discipline to the broader ideal of sustaining order and spiritual merit.