Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

संतुष्टभृत्यसचिवा: कृतज्ञा: प्रियवादिन: । यथार्हमानार्थकरा ह्वलीनिषेवा यतव्रता:

santuṣṭa-bhṛtya-sacivāḥ kṛtajñāḥ priyavādinaḥ | yathārham anārthakarā hrī-niṣevā yatavratāḥ ||

释迦罗说道:“他们使仆从与大臣各得其安;知恩感德,言辞和悦。对每个人皆依其分而敬重,不令任何人受损失与伤害;修习惭愧之德,持守誓戒与诸般自律。”

सन्तुष्टsatisfied (having been satisfied)
सन्तुष्ट:
Karta
TypeAdjective
Rootसन्तुष्ट (√तुष् + सम्, क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
भृत्यby/with servants
भृत्य:
Karana
TypeNoun
Rootभृत्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
सचिवाःministers, advisers
सचिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootसचिव
FormMasculine, Nominative, Plural
कृतज्ञाःgrateful
कृतज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रियवादिनःsweet-spoken
प्रियवादिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रियवादिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
यथार्हम्as is proper, duly
यथार्हम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा + अर्ह (यथार्हम्)
अनर्थकराःnot causing harm/misfortune
अनर्थकराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनर्थकर
FormMasculine, Nominative, Plural
ह्रीmodesty, shame (sense of propriety)
ह्री:
Karma
TypeNoun
Rootह्री
FormFeminine, Accusative, Singular
निषेवाःpractising, resorting to
निषेवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिषेव (√सेव् + नि, घञ्/अ)
FormMasculine, Nominative, Plural
यतव्रताःobserving restrained vows; disciplined in vows
यतव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootयतव्रत
FormMasculine, Nominative, Plural

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)
S
servants (bhṛtyāḥ)
M
ministers/counselors (sacivāḥ)

Educational Q&A

A ruler’s dharma is shown through humane administration: keep officials and dependents content, speak kindly, be grateful, honor people appropriately, avoid causing harm, cultivate modesty, and maintain disciplined vows—these traits sustain social order and moral authority.

Indra (Śakra) is describing exemplary conduct—listing the virtues and administrative habits of ideal leaders/people—emphasizing ethical governance and personal restraint as marks of dharmic rule.