Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

संजय उवाच अवाप्य वसुसम्पूर्णा वसुधां वसुधाधिप । प्रत्राज्य पाण्डवान्‌ राज्याद राजन्‌ किमनुशोचसि,संजय बोले--पृथ्वीनाथ! यह धन-रत्नोंसे सम्पन्न वसुधाका राज्य पाकर और पाण्डवोंको अपने देशसे निकालकर अब आप क्‍यों शोकमग्न हो रहे हैं?

sañjaya uvāca | avāpya vasusampūrṇāṃ vasudhāṃ vasudhādhipa | pradrājya pāṇḍavān rājyād rājan kim anuśocasi ||

三阇耶说:大地之主啊!你既得了财宝充盈的国土,又将般度五子逐出其邦,国王啊——你如今为何还要悲叹?此问暗揭不义之利与内心不安之间的矛盾:以不义(adharma)得来的富贵,不能换得心安。

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अवाप्यhaving obtained
अवाप्य:
TypeVerb
Rootअव + आप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active (kartari)
वसु-सम्पूर्णाम्filled with wealth
वसु-सम्पूर्णाम्:
TypeAdjective
Rootवसु + सम्पूर्ण
FormFeminine, Accusative, Singular
वसुधाम्the earth/land
वसुधाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसुधा
FormFeminine, Accusative, Singular
वसुधा-अधिपO lord of the earth
वसुधा-अधिप:
TypeNoun
Rootवसुधा + अधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रत्राज्यhaving driven out/banished
प्रत्राज्य:
TypeVerb
Rootप्र + त्राज्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active (kartari)
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
राज्यात्from the kingdom
राज्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Ablative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
किम्why/what
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
अनुशोचसिdo you grieve
अनुशोचसि:
TypeVerb
Rootअनु + शुच्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
V
Vasudhā (the earth/kingdom)
R
Rājya (kingdom)