Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

युधिष्ठिरस्य द्यूते द्रव्यवर्णनम्

Yudhiṣṭhira’s Enumeration of Stakes in the Dice Match

धृतराष्ट्र बोले--दुर्योधन! तुम मेरे ज्येष्ठ पुत्र हो, जेठी रानीके गर्भसे उत्पन्न हुए हो। बेटा! पाण्डवोंसे द्वेष मत करो; क्‍योंकि द्वेष करनेवाला मनुष्य मृत्युके समान कष्ट पाता है ।। अव्युत्पन्नं समानार्थ तुल्यमित्रं युधिष्ठिरम्‌ । अद्विषन्तं कथं द्विष्यात्‌ त्वाद्शो भरतर्षभ

Dhṛtarāṣṭra uvāca—Duryodhana! tvaṁ me jyeṣṭhaḥ putro jyeṣṭhyā rājñyā garbhād utpannaḥ. tāta! pāṇḍavebhyo dveṣaṁ mā kṛthāḥ; hi dveṣī manuṣyo mṛtyusamaṁ duḥkham aśnute. avyutpannaṁ samānārthaṁ tulyamitraṁ yudhiṣṭhiram | adviṣantaṁ kathaṁ dviṣyāt tvādṛśo bharatarṣabha ||

持国王说道:“难敌啊,你是我的长子,出自正宫王后之胎。孩子,莫对般度五子怀恨;怀恨之人所受的煎熬,宛如死亡。坚战为人坦直,言辞朴实而义理前后一贯,对众人一视同仁为友;他不憎人。你这般婆罗多族之雄,怎会去憎恨一个不怀憎恨的人呢?”

अव्युत्पन्नम्unprovoked / not arisen (without cause)
अव्युत्पन्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्युत्पन्न
FormMasculine, Accusative, Singular
समानार्थम्having the same aim/meaning
समानार्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमानार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
तुल्यमित्रम्having equal friendship / equally friendly
तुल्यमित्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतुल्यमित्र
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
अद्विषन्तम्not hating (one who does not hate)
अद्विषन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअद्विषन्त्
FormMasculine, Accusative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
द्विष्यात्should hate
द्विष्यात्:
TypeVerb
Rootद्विष्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
त्वादृशःone like you
त्वादृशः:
Karta
TypeNoun
Rootत्वादृश
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular

घतरयाट्र उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
Y
Yudhiṣṭhira
B
Bharatas