Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Rājasūya-sambhāra: Prosperity under Rājadharma and the Initiation of Yudhiṣṭhira’s Sacrifice

ततः पुण्ड्राधिपं वीरं॑ वासुदेव॑ं महाबलम्‌ | कौशिकीकच्छनिलयं राजानं च महौजसम्‌,महाराज! तत्पश्चात्‌ भीमसेन पुण्ड्रकदेशके अधिपति महाबली वीर राजा वासुदेवके साथ, जो कोसी नदीके कछारमें रहनेवाले तथा महान्‌ तेजस्वी थे, जा भिड़े। वे दोनों ही बलवान्‌ एवं दुःसह पराक्रमवाले वीर थे। भीमने विपक्षी वासुदेव (पौण्ड्रक)-को युद्धमें हराकर वंगदेशके राजापर आक्रमण किया

tataḥ pauṇḍrādhipaṃ vīraṃ vāsudevaṃ mahābalam | kauśikīkacchanilayaṃ rājānaṃ ca mahaujasam ||

毗湿摩波耶那说道:其后,毗摩塞那与婆苏提婆交战;此人乃统治本陀罗之地的强力勇士,居于考湿吉河(科西河)沿岸的沼泽低地。二者皆雄健无比,勇烈难当。毗摩在战斗中击败了敌对的婆苏提婆,随即进军攻向旁伽之王——此段彰显征伐之势如急流不息,出于王者之责而步步推进;刹帝利之战法与王者武德,皆在正面交锋中受其考验。

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
FormAvyaya
पुण्ड्र-अधिपम्the lord of Puṇḍra
पुण्ड्र-अधिपम्:
Karma
TypeNoun
Rootअधिप (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरम्the hero
वीरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवीर (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
वासुदेवम्Vāsudeva
वासुदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
महा-बलम्of great strength
महा-बलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
कौशिकी-कच्छ-निलयम्dwelling in the sandbanks (floodplain) of the Kauśikī (river)
कौशिकी-कच्छ-निलयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिलय (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
महा-ओजसम्of great vigor/splendor
महा-ओजसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootओजस् (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīmasena
V
Vāsudeva (king of Puṇḍra)
P
Puṇḍra (Pauṇḍra-deśa)
K
Kauśikī (Kosi) river
K
Kaccha (marshy tract/riverine lowland)
V
Vaṅga (kingdom)