Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अध्याय ४ — द्वारकानिमित्तानि, प्रभासगमनम्, मौसलप्रारम्भः

Omens in Dvārakā, Journey to Prabhāsa, and the Musala Outbreak

दिवं प्राप्त वासवो5थाश्चिनौ च रुद्रादित्या वसवश्चाथ विश्वे । प्रत्युद्ययुर्मुनय श्वापि सिद्धा गन्धर्वमुख्याश्व॒ सहाप्सरोभि:,अन्तरिक्षमें पहुँचनेपर इन्द्र, अश्विनीकुमार, रुद्र, आदित्य, वसु, विश्वेदेव, मुनि, सिद्ध, अप्सराओंसहित मुख्य-मुख्य गन्धर्वोने आगे बढ़कर भगवान्‌का स्वागत किया

divaṁ prāptaḥ vāsavo ’thāśvinau ca rudrādityā vasavaś cātha viśve | pratyudyayuḥ munayaḥ śvāpi siddhā gandharvamukhyāś ca sahāpsarobhiḥ ||

毗湿摩波耶那说:当他抵达天界之时,帝释天、双阿湿毗尼、诸鲁陀罗、诸阿底提耶、诸婆苏与一切毗湿毗提婆——并诸牟尼与成就者,以及偕同天女的上首乾闼婆——皆前来迎接致礼。此景昭示:完成尘世行旅者,将获宇宙诸神众的承认与礼遇。

divamto heaven
divam:
Karma
TypeNoun
Rootdiv
FormFeminine, Accusative, Singular
prāptaḥhaving reached
prāptaḥ:
Karta
TypeAdjective
Root√āp (prāpta-)
FormMasculine, Nominative, Singular
vāsavaḥVāsava (Indra)
vāsavaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootvāsava
FormMasculine, Nominative, Singular
athathen
atha:
TypeIndeclinable
Rootatha
aśvinauthe two Aśvins
aśvinau:
Karta
TypeNoun
Rootaśvin
FormMasculine, Nominative, Dual
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
rudrathe Rudras
rudra:
Karta
TypeNoun
Rootrudra
FormMasculine, Nominative, Plural
ādityāḥthe Ādityas
ādityāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootāditya
FormMasculine, Nominative, Plural
vasavaḥthe Vasus
vasavaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootvasu
FormMasculine, Nominative, Plural
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
athathen
atha:
TypeIndeclinable
Rootatha
viśvethe Viśvedevas
viśve:
Karta
TypeNoun
Rootviśva
FormMasculine, Nominative, Plural
pratyudyayuḥwent forth to meet
pratyudyayuḥ:
TypeVerb
Rootprati-ud-√yā
FormPerfect, Third, Plural
munayaḥsages
munayaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootmuni
FormMasculine, Nominative, Plural
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
apialso
api:
TypeIndeclinable
Rootapi
siddhāḥSiddhas (perfected beings)
siddhāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootsiddha
FormMasculine, Nominative, Plural
gandharva-mukhyāḥchief Gandharvas
gandharva-mukhyāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootgandharva + mukhya
FormMasculine, Nominative, Plural
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
sahatogether with
saha:
TypeIndeclinable
Rootsaha
apsarobhiḥwith Apsarases
apsarobhiḥ:
Karana
TypeNoun
Rootapsaras
FormFeminine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Diva (Svarga/Heaven)
V
Vāsava (Indra)
A
Aśvinau (Aśvinīkumāras)
R
Rudrāḥ
Ā
Ādityāḥ
V
Vasavaḥ (Vasus)
V
Viśve Devāḥ (Viśvedevas)
M
Munayaḥ (Sages)
S
Siddhāḥ
G
Gandharva-mukhyāḥ (Chief Gandharvas)
A
Apsarases

Educational Q&A

The verse highlights the idea that the culmination of a righteous or divinely guided life is acknowledged within the cosmic order: higher beings themselves come forward to honor the one who has completed his destined course, suggesting that moral-spiritual stature is recognized beyond the human realm.

As the central figure reaches the heavenly sphere, major classes of gods—Indra and other deities—together with sages, Siddhas, and leading Gandharvas accompanied by Apsarases, advance to استقبال (welcome) him, marking a formal celestial reception.