Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

देवब्रह्मनृपर्षीणां गणा: पाण्डवतो5भवन्‌

devabrahmanṛparṣīṇāṁ gaṇāḥ pāṇḍavato 'bhavan, rājan; devarṣi-brahmarṣi-tathā rājarṣīṇāṁ samudāyaḥ pāṇḍuputra-arjunasya pakṣe 'bhavat. tumburu-ādi gandharvāḥ, prādhāyāḥ (prādhāyāṁ) munitaś ca utpannā gandharvāḥ, apsarasāṁ samudāyaś ca arjunasyaiva ore 'bhavat.

桑阇耶说道:“大王啊,诸天、婆罗门、诸王与仙圣的众会,都立于般度子孙一边。天仙、梵仙与王仙的诸群,也都偏向般度之子阿周那。图姆布鲁等乾闼婆,以及由普罗陀与牟尼所生的乾闼婆众,并诸天女(阿普萨拉)之会,亦皆归向阿周那。”

देवof the gods
देव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
ब्रह्मof the Brahmans / of Brahma-like (sages)
ब्रह्म:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
नृपof kings
नृप:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Genitive, Plural
ऋषीणाम्of sages
ऋषीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Genitive, Plural
गणाःgroups, hosts
गणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डवतःfrom/for the Pandava (side)
पाण्डवतः:
Apadana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Ablative, Singular
अभवन्were, became
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
राजन्/धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)
पाण्डव (Pāṇḍavas)
अर्जुन (Arjuna)
देव (gods)
ब्रह्मण (brahmins)
नृप (kings)
ऋषि (seers)
देवर्षि (divine seers)
ब्रह्मर्षि (brahma-seers)
राजर्षि (royal seers)
तुम्बुरु (Tumburu)
गन्धर्व (Gandharvas)
अप्सराएँ (Apsarases)
प्राधा (Prādhā)
मुनि (a sage)

Educational Q&A

The verse frames the battle’s moral axis: the alignment of gods, sages, and celestial beings with Arjuna signals perceived dharmic legitimacy. It suggests that righteous conduct and rightful cause attract cosmic support, while adharma stands increasingly isolated.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that various exalted beings—gods, brahmins, kings, seers, Gandharvas (including Tumburu), and Apsarases—are gathered in support of the Pāṇḍavas, specifically favoring Arjuna’s side in the ongoing war.