Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line

कूबरश्न रथस्यासीद्‌ वासुकिर्भुजगोत्तम: । अपस्करमधिष्ठाने हिमवान्‌ विन्ध्यपर्वत: । उदयास्तावधिष्ठाने गिरी चक्कुः सुरोत्तमा:,नक्षत्रोंका समूह ईषादण्ड हुआ और कृतयुगने जूएका रूप धारण किया। नागराज वासुकि उस रथका कूबर बन गये थे। हिमालय पर्वत अपस्कर (रथके पीछेका काठ) और विन्ध्याचलने उसके आधारकाष्ठका रूप धारण किया। उदयाचल और अस्ताचल दोनोंको उन श्रेष्ठ देवताओंने पहियोंका आधारभूत काष्ठ बनाया

kūbaraś ca rathasyāsīd vāsukir bhujagottamaḥ | apaskaram adhiṣṭhāne himavān vindhyaparvataḥ | udayāstāv adhiṣṭhāne girayaś cakruḥ surottamāḥ | nakṣatrāṇāṃ samūha īṣādaṇḍaḥ kṛtayugaś ca yūkarūpaṃ dhārayām āsa |

杜尔约陀那说道:“为那辆战车,蛇王婆苏吉——诸那伽之最胜者——化作库巴拉(kūbara,车前/车身中央的主梁构件)。喜马梵(喜马拉雅)与温陀耶山化作阿帕斯迦罗(apaskara)以及车后部的承托基木。诸天中最卓越者又以乌达耶山与阿斯陀山作车轮的木质支撑。群星化为车辕(īṣā),而克利多时代(Kṛta Yuga)自身则取轭之形(yoke)。”

कूबरःthe pole/shaft-end (of a chariot)
कूबरः:
Karta
TypeNoun
Rootकूबर
FormMasculine, Nominative, Singular
रथस्यof the chariot
रथस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Genitive, Singular
आसीत्was
आसीत्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Singular
वासुकिःVasuki
वासुकिः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुकि
FormMasculine, Nominative, Singular
भुजगोत्तमःthe best of serpents
भुजगोत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootभुजग-उत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
अपस्करम्the rear-frame/appendage of the chariot (apaskara)
अपस्करम्:
Karma
TypeNoun
Rootअपस्कर
FormNeuter, Accusative, Singular
अधिष्ठानेin/for the base, as the support
अधिष्ठाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअधिष्ठान
FormNeuter, Locative, Singular
हिमवान्Himavat (Himalaya)
हिमवान्:
Karta
TypeNoun
Rootहिमवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
विन्ध्यपर्वतःthe Vindhya mountain
विन्ध्यपर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootविन्ध्य-पर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
उदयास्तौUdaya and Asta (the eastern and western mountains)
उदयास्तौ:
Karta
TypeNoun
Rootउदय-अस्त
FormMasculine, Nominative, Dual
अधिष्ठानेin/for the base, as the support
अधिष्ठाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअधिष्ठान
FormNeuter, Locative, Singular
गिरिa mountain
गिरि:
Karta
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Nominative, Singular
चक्रुःthey made
चक्रुः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect, 3rd, Plural
सुरोत्तमाःthe best of the gods
सुरोत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootसुर-उत्तम
FormMasculine, Nominative, Plural

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
V
Vāsuki
N
Nāgas (serpents)
H
Himavān (Himalaya)
V
Vindhya
U
Udaya mountain
A
Asta mountain
S
Surottamāḥ (gods)
N
Nakṣatras (stars/asterisms)
K
Kṛtayuga
R
Ratha (chariot)
K
Kūbara (chariot-part)
A
Apaskara (chariot-part)
Ī
Īṣādaṇḍa (chariot pole/shaft)
Y
Yoke (yūka)