Previous Verse
Next Verse

Shloka 483

Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure

Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin

छत्राणि चापविद्धानि चामरव्यजनानि च । “राजाओंकी चूड़ामणियाँ, विचित्र स्वर्णमालाएँ, छत्र, चँवर और व्यजन फेंके पड़े हैं

chatrāṇi cāpaviddhāni cāmaravyajanāni ca |

三阇耶说道:“华盖被弃置在地,牦牛尾拂与诸般扇具亦然——王者的仪仗竟遗落于战场。此景宣告:在战争不偏不倚的暴力之前,君王的荣华亦告崩塌;骄矜与尊位,终被贬作可弃之物。”

छत्राणिumbrellas
छत्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootछत्र
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
आपविद्धानिcast away, thrown down
आपविद्धानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअपविद्ध
FormNeuter, Nominative, Plural
चामरyak-tail fly-whisks (chowries)
चामर:
Karta
TypeNoun
Rootचामर
FormNeuter, Nominative, Plural
व्यजनानिfans
व्यजनानि:
Karta
TypeNoun
Rootव्यजन
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

संजय उवाच

S
Sañjaya
C
chatrāṇi (royal umbrellas)
C
cāmara (yak-tail whisk)
V
vyajana (fan)

Educational Q&A

The verse underscores the impermanence of worldly power: royal emblems like umbrellas and ceremonial fans, once signs of sovereignty, become meaningless when dharma is tested in war. It cautions against pride in external status and highlights how conflict strips away illusion and display.

Sañjaya describes the battlefield aftermath or ongoing devastation, noting that royal insignia—umbrellas, yak-tail whisks, and fans—are lying discarded. The imagery conveys disorder, defeat, or the sudden reversal of fortune among kings and warriors.