Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — इरावान्-आवन्त्ययोः युद्धम्, घटोत्कच-भगदत्त-संघर्षः, मद्रेश्वर-विक्षेपः

Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Irāvān vs the Avanti princes; Ghaṭotkaca vs Bhagadatta; Śalya checked by the Mādrī twins

नातिवृद्धमबालं च न कृशं न च पीवरम्‌ । लघुवृत्तायतप्रायं सारयोधमनामयम्‌

sañjaya uvāca |

nātivṛddham abālaṃ ca na kṛśaṃ na ca pīvaram | laghuvṛttāyataprāyaṃ sārayodham anāmayam ||

三阇耶说道:“他既非年迈过甚,亦非稚子;不瘦削枯槁,也不臃肿肥硕。其行止简约而有纪律,身形多高峻匀称;为善御之车夫,且体无疾病。”

nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
ati-vृद्धम्too old
ati-vृद्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootati-vृद्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
a-bālamnot a child (not too young)
a-bālam:
Karma
TypeAdjective
Roota-bāla
FormMasculine, Accusative, Singular
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
kṛśamthin, emaciated
kṛśam:
Karma
TypeAdjective
Rootkṛśa
FormMasculine, Accusative, Singular
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
pīvaramfat, corpulent
pīvaram:
Karma
TypeAdjective
Rootpīvara
FormMasculine, Accusative, Singular
laghu-vṛtta-āyata-prāyamhaving a light/quick gait and mostly tall/long-limbed
laghu-vṛtta-āyata-prāyam:
Karma
TypeAd_toggle: Adjective
Rootlaghu-vṛtta-āyata-prāya
FormMasculine, Accusative, Singular
sāra-yodhama strong/able fighter (excellent warrior)
sāra-yodham:
Karma
TypeNoun
Rootsāra-yodha
FormMasculine, Accusative, Singular
an-āmayamhealthy, free from disease
an-āmayam:
Karma
TypeAdjective
Rootan-āmaya
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya

Educational Q&A

The verse highlights suitability for responsibility: balanced age, balanced physique, disciplined habits, competence, and good health—qualities valued for effective service and duty in a war context.

Sañjaya is describing a person’s physical and practical qualifications—neither too old nor too young, neither too thin nor too heavy, generally tall, disciplined, skilled, and healthy—framing him as fit for the role at hand (notably charioteering and martial readiness).