Previous Verse

Shloka 231

Adhyāya 69: Strategic duels under Bhīṣma’s command

Virāṭa–Bhīṣma; Arjuna–Aśvatthāmā; Bhīma–Duryodhana; Abhimanyu–Lakṣmaṇa

देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साड्कं सुवर्चसम्‌ । पद्मनाभं च जानाति तमाहुस्तामसं बुधा:

devaṁ carācarātmānaṁ śrīvatsāṅkaṁ suvarcasam | padmanābhaṁ ca jānāti tam āhus tāmasaṁ budhāḥ ||

毗湿摩说道:“若有人认知主宰——一切动与不动之自性——光辉灿然,胸有室利跋蹉(Śrīvatsa)之印,名为莲脐者(Padmanābha),却仍称他为‘昏暗之性’(tāmasa,属黑暗/无明),智者便说此人处于昏暗(tamas)之境。”

देवम्the god
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
चराचरात्मानम्whose self is the moving and the unmoving (i.e., the soul of all beings)
चराचरात्मानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचराचरात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीवत्साङ्कम्marked with the Śrīvatsa (emblem)
श्रीवत्साङ्कम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रीवत्साङ्क
FormMasculine, Accusative, Singular
सुवर्चसम्of splendid radiance
सुवर्चसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुवर्चस्
FormMasculine, Accusative, Singular
पद्मनाभम्Padmanābha (lotus-naveled)
पद्मनाभम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद्मनाभ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
जानातिknows
जानाति:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
आहुःthey say / call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
तामसम्tamasic; of darkness/ignorance
तामसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतामस
FormMasculine, Accusative, Singular
बुधाःthe wise (men)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Deva (the Lord)
Ś
Śrīvatsa (mark/emblem)
P
Padmanābha (Viṣṇu/Nārāyaṇa)