Previous Verse
Next Verse

Shloka 306

Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa

Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island

शतं वर्षसहस्राणां शिरसैव पिनाकधृक्‌ । वह पवित्र कुण्ड स्वयं गंगाजीने ही प्रकट किया है, जो अपनी अगाध जलराशिके कारण समुद्रके समान शोभा पाता है। जिन्हें अपने ऊपर धारण करना पर्वतोंके लिये भी कठिन था, उन्हीं गंगाको पिनाकधारी भगवान्‌ शिव एक लाख वर्षोतक अपने मस्तकपर ही धारण किये रहे

sañjaya uvāca | śataṁ varṣa-sahasrāṇāṁ śirasāiva pinākadhṛk | vahati pavitraṁ kuṇḍaṁ svayaṁ gaṅgā-jinaṁ hi prakaṭīkṛtam | yāṁ dhārayituṁ parvateṣv api duṣkarāṁ tāṁ gaṅgāṁ pinākadhārī bhagavān śivaḥ lakṣaṁ varṣāṇi mastake eva dhārayām āsa |

三阇耶说:“执持毗那迦神弓之主——湿婆——竟以自身之首,承载那圣洁之池、恒河之神圣显现,历经十万年;其水渊深无际,光辉如海。那恒河之重,连群山亦难支撑,却被持毗那迦之神在头顶托举整整十万年——此乃神圣克制与护世威力之象,托住本可淹没世界之洪流。”

शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Singular
वर्षसहस्राणाम्of thousands of years
वर्षसहस्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ष-सहस्र
FormNeuter, Genitive, Plural
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पिनाकधृक्the bearer of Pināka (Śiva)
पिनाकधृक्:
Karta
TypeNoun
Rootपिनाक-धृक्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shiva (Pinakadhara)
G
Ganga
P
Pinaka (Shiva's bow)
O
Ocean (samudra)
M
Mountains (parvata)