Previous Verse
Next Verse

Shloka 456

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

ससैन्य: पाण्डवानीकम भ्यद्रवत संयुगे । तब दुर्योधनने कुपित हो समस्त राजाओं तथा सेनाके साथ उस युद्धभूमिमें पाण्डव- सेनापर आक्रमण किया

sa-sainyaḥ pāṇḍavānīkam abhyadravat saṃyuge | tadā duryodhanaḥ kupito samastān rājānaḥ tathā senayā saha tasmin yuddhabhūmau pāṇḍava-senām abhyākrāmat |

三阇耶说道:战阵正酣之时,杜利约陀那怒火中烧,率其军旅猛然冲前。他聚拢诸王与全军之力,在那战场上向般度族军阵发动猛攻,凭着愤怒与压倒敌人的意志而行。

ससैन्यःwith (his) army
ससैन्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-सेन्य (सह + सैन्य)
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवानीकम्the Pandava host/army-division
पाण्डवानीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव + अनीक
FormNeuter, Accusative, Singular
अभ्यद्रवत्ran towards/charged at
अभ्यद्रवत्:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धावने) + अभि
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
P
Pāṇḍava army (Pāṇḍavānīka/Pāṇḍava-senā)
K
kings (rājānaḥ)
B
battlefield (yuddhabhūmi)
A
army (senā)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) can drive leaders into rash escalation. In the Mahābhārata’s ethical frame, wrath clouds discernment and turns political rivalry into destructive violence, contrasting impulsive aggression with the ideal of self-mastery even amid kṣatriya duty.

Sañjaya reports that Duryodhana, furious, advances in the battle with his full forces and allied kings, launching a direct attack on the Pāṇḍava formation on the battlefield.