Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

तस्मिन्नत्याकुले युद्धे दारुणे लोमहर्षणे,जिघांसन्तं युधां श्रेष्ठ तदा55सीत्‌ तुमुलं महत्‌ । संजय कहते हैं--राजन्‌! पाण्डवपक्षके लाखों क्षत्रियशिरोमणि महारथी विराट सेनापति शूरवीर श्वेतको आगे करके आपके पुत्र दुर्योधनको अपना बल दिखाते हुए शिखण्डीको सामने रखकर भीष्मके सुवर्णभूषित रथपर चढ़ आये। भारत! वे महारथी श्लेतकी रक्षा करना चाहते थे। इसलिये उसे मारनेकी इच्छावाले योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीष्मपर उन्होंने धावा किया। उस समय बड़ा भयंकर युद्ध छिड़ गया

tasminn atyākule yuddhe dāruṇe lomaharṣaṇe | jighāṃsantaṃ yudhāṃ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṃ mahat ||

三阇耶说道:“在那场战斗中——极度纷乱、残酷,令人毛骨悚然——当最上之勇士遭人以必杀之心围攻之时,一场巨大的、喧腾的厮杀便爆发了。”

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
अत्याकुलेvery confused/tumultuous
अत्याकुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअत्याकुल
FormNeuter, Locative, Singular
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
दारुणेterrible
दारुणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदारुण
FormNeuter, Locative, Singular
लोमहर्षणेhair-raising
लोमहर्षणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण
FormNeuter, Locative, Singular
जिघांसन्तम्wishing to kill
जिघांसन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (जिघांस्-)
FormPresent active participle (desiderative stem), Masculine, Accusative, Singular
युधाम्of battles/among battles
युधाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठO best (of warriors)
श्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
आसीत्was/arose
आसीत्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
तुमुलम्tumultuous
तुमुलम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya