Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Kṣetra–Kṣetrajña-Jñāna–Jñeya-Viveka

Field, Knower, Knowledge, and the Knowable

पुरोहितोंमें मुखिया बृहस्पति मुझको जानःं। हे पार्थ! मैं सेनापतियोंमें स्कन्द" और जलाशयोंमें समुद्र हूँ ।। महर्षीणां भगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम्‌ । यज्ञानां जपयज्ञोडस्मि स्थावराणां हिमालय:,मैं महर्षियोंमें भगुः और शब्दोंमें एक अक्षर अर्थात्‌ ओंकार हूँ। सब प्रकारके यज्ञोंमें जपयज्ञः और स्थिर रहनेवालोंमें हिमालय पहाड़ हूँ:

purohitānāṁ mukhyaṁ bṛhaspatiṁ māṁ viddhi pārtha | senānīnām ahaṁ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ || maharṣīṇāṁ bhṛgur ahaṁ girām asmy ekam akṣaram | yajñānāṁ japa-yajño 'smi sthāvarāṇāṁ himālayaḥ ||

婆尔他啊,当知在诸祭司之中,我是最上者布里哈斯帕提;在诸统帅之中,我是斯坎达;在诸水域之中,我是大海。于诸大圣仙之中,我是婆利古;于一切所发之声中,我是唯一不坏之音节——唵(Oṁ)。在诸祭祀之中,我是持诵之祭(japa);在诸不动之物中,我是喜马拉雅。

महर्षीणाम्among great sages / of great sages
महर्षीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Genitive, Plural
भृगुःBhrigu
भृगुः:
Karta
TypeNoun
Rootभृगु
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
गिराम्of words / among utterances
गिराम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगिर्
FormFeminine, Genitive, Plural
अस्मिam
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent Indicative, 1st, Singular
एकम्one
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Accusative, Singular
अक्षरम्syllable / imperishable (here: syllable)
अक्षरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअक्षर
FormNeuter, Accusative, Singular
यज्ञानाम्among sacrifices / of sacrifices
यज्ञानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Genitive, Plural
जपयज्ञःthe sacrifice of japa (muttered prayer)
जपयज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootजपयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिam
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent Indicative, 1st, Singular
स्थावराणाम्among immovables / of stationary beings
स्थावराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्थावर
FormNeuter, Genitive, Plural
हिमालयःthe Himalaya
हिमालयः:
Karta
TypeNoun
Rootहिमालय
FormMasculine, Nominative, Singular

अजुन उवाच

B
Bṛhaspati
P
Pārtha (Arjuna)
S
Skanda (Kārttikeya)
O
Ocean (Sāgara)
B
Bhṛgu
O
Oṁ (Ekākṣara/Akṣara)
J
Japa-yajña
H
Himālaya