Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Bhīṣma-parva Adhyāya 16 — Saṃjaya’s Boon, Bhīṣma’s Protection, and the Dawn Arraying of Armies

शकुनि: सौबल: शल्य: सैन्धवो5थ जयद्रथ: । विन्दानुविन्दौ कैकेया: काम्बोजस्य सुदक्षिण:

sañjaya uvāca |

śakuniḥ saubalaḥ śalyaḥ saindhavo 'tha jayadrathaḥ |

vindānuvindau kaikeyāḥ kāmbojasya sudakṣiṇaḥ ||

三阇耶说道:苏婆罗之子沙昆尼、沙利耶,以及信度之主阇耶陀罗;又有凯迦耶的王子温陀与阿奴温陀,并迦摩波阇之王苏达克希那——这些著名的刹帝利英雄,皆列为俱卢一方的要害统帅。依三阇耶的道义叙述,此番点名昭示:何等浩大的权势与显赫的血统被聚拢于一场正邪难辨的战争之中,使得当野心与效忠压迫辨识时,达摩被撕扯得愈发悲怆。

शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
सौबलःSaubala (son of Subala)
सौबलः:
Karta
TypeNoun
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular
शल्यःShalya
शल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सैन्धवःthe Sindhu king (Saindhava)
सैन्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
अथand/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
विन्दाVinda
विन्दा:
Karta
TypeNoun
Rootविन्दा
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुविन्दौAnuvinda (the two: Vinda and Anuvinda)
अनुविन्दौ:
Karta
TypeNoun
Rootअनुविन्द
FormMasculine, Nominative, Dual
कैकेयाःthe Kaikeyas
कैकेयाः:
Karta
TypeNoun
Rootकैकेय
FormMasculine, Nominative, Plural
काम्बोजस्यof Kamboja
काम्बोजस्य:
TypeNoun
Rootकाम्बोज
FormMasculine, Genitive, Singular
सुदक्षिणःSudakshina
सुदक्षिणः:
Karta
TypeNoun
Rootसुदक्षिण
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shakuni
S
Subala
S
Shalya
J
Jayadratha
S
Sindhu (Saindhava kingdom)
V
Vindā
A
Anuvindā
K
Kekaya
S
Sudakshina
K
Kamboja

Educational Q&A

The verse functions as an ethical warning through narrative: even eminent, well-born, and powerful rulers can be drawn into adharma when loyalty and ambition override justice. The grandeur of names and titles contrasts with the moral peril of the war they support.

Sanjaya is enumerating prominent Kaurava-aligned kings and warriors—Shakuni, Shalya, Jayadratha, Vindā-Anuvindā, and Sudakshina—within a broader catalogue of commanders and forces assembled for the Kurukshetra battle.