Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Bhishma Parva, Shloka 34

भीष्मस्य अप्रतिमपराक्रमः — शिखण्डिपुरस्कृतः प्रहारः

Bhīṣma’s unmatched momentum and the assault with Śikhaṇḍin in the lead

दुःशासनस्सत्रिभि: क्रुद्धः पार्थ विव्याध पत्रिभि: | ललाटे भरतश्रेष्ठ शरै: संनतपर्वभि:,भरतश्रेष्ठ) तब दुःशासनने कुपित होकर अर्जुनके ललाटमें झुकी हुई गाँठवाले तीन पंखयुक्त बाण मारे

sañjaya uvāca | duḥśāsanaḥ sa-tribhiḥ kruddhaḥ pārthaṃ vivyādha patribhiḥ | lalāṭe bharataśreṣṭha śaraiḥ saṃnata-parvabhiḥ ||

桑阇耶说道:杜沙娑那怒不可遏,以三支带羽之箭射中帕尔塔(阿周那)——婆罗多族中最卓越者啊,那些箭的节处下弯——正中其额。此景昭示:战场之怒驱人施以有的放矢的暴烈,而正义的战士则在挑衅之下受考验,需以忍耐与自制相持。

दुःशासनःDuhshasana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुध्
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
विव्याधpierced / struck
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
पत्रिभिःwith feathered (arrows)
पत्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootपत्रिन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
ललाटेon the forehead
ललाटे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootललाट
FormNeuter, Locative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
संनतपर्वभिःwith (arrows) having bent joints/knots
संनतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duḥśāsana
A
Arjuna (Pārtha)
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by vocative bharataśreṣṭha)
T
three feathered arrows
F
forehead (lalāṭa)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) manifests as deliberate harm in war, while the ethical test for a righteous warrior is to remain steady and disciplined under provocation, not letting wrath dictate conduct.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duḥśāsana, furious, shoots Arjuna with three fletched arrows, striking his forehead—an immediate battlefield action within the Bhīṣma Parva war narration.