Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः

Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma

भवन्तं समरे क्रुद्धं दण्डहस्तमिवान्तकम्‌ । युधिष्ठिरने कहा--पितामह! हमलोग युद्धमें दण्डधारी यमराजकी भाँति क्रोधमें भरे हुए आपको जिस प्रकार जीत सकें, वैसा उपाय हमें आप ही बताइये ।। ७३ ह ।। शकक्‍्यो वज्धरो जेतुं वरुणो5थ यमस्तथा

yudhiṣṭhira uvāca |

bhavantaṃ samare kruddhaṃ daṇḍahastam ivāntakam |

yudhiṣṭhira uvāca—pitāmaha! vayam yuddhe daṇḍadhārī yamarāja iva krodhena pūrṇaṃ bhavantaṃ yathā jayet, tādṛśam upāyaṃ asmān bhavān eva brūyāt ||

śakyo vajradharo jetuṃ varuṇo ’tha yamas tathā ||

由提施提罗说道:“祖父啊!在战场上,你怒焰腾起,宛如执杖的死神。请你亲自告诉我们,凭何方法我们才能在战争中战胜你。即使执金刚杵的因陀罗,以及伐楼那与阎摩,也都可被征服——那么也请指示我们,如何才能征服你。”

भवन्तम्you (honorific), (as) the one to be conquered/approached
भवन्तम्:
Karma
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
क्रुद्धम्angry, enraged
क्रुद्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्रुध्
FormMasculine, Accusative, Singular
दण्डहस्तम्having a staff in hand
दण्डहस्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदण्डहस्त
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अन्तकम्Death (Yama), the ender
अन्तकम्:
TypeNoun
Rootअन्तक
FormMasculine, Accusative, Singular
शक्यःpossible, able (to be done)
शक्यः:
TypeAdjective
Rootशक्य
FormMasculine, Nominative, Singular
वज्रधरःthe thunderbolt-bearer (Indra)
वज्रधरः:
Karta
TypeNoun
Rootवज्रधर
FormMasculine, Nominative, Singular
जेतुम्to conquer
जेतुम्:
TypeVerb
Rootजि
FormInfinitive, Parasmaipada
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta
TypeNoun
Rootवरुण
FormMasculine, Nominative, Singular
अथand then / also
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
यमःYama
यमः:
Karta
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise, so too
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (Pitāmaha)
A
Antaka (Death)
Y
Yama
V
Vajradhara (Indra)
V
Varuṇa
D
Daṇḍa (staff)