Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

तमोगुण-निरूपण

Analysis of Tamas and its Marks

नैशात्मकं तमो विद्यात्‌ त्रिगुणं मोहसंज्ञितम्‌ । अधर्मलक्षणं चैव नियतं पापकर्मसु । तामसं रूपमेतत्‌ तु दृश्यते चापि सड्भतम्‌

naiśātmakaṃ tamo vidyāt triguṇaṃ mohasaṃjñitam | adharmalakṣaṇaṃ caiva niyataṃ pāpakarmasu | tāmasaṃ rūpam etat tu dṛśyate cāpi saṅghatam ||

风神伐由说道:“当知昏暗(tamas)具夜与黑暗之性——为三古那之一,亦名‘迷妄’(moha)。它以非正法(adharma)为标志,在造作罪业者之中,常成沉着之习。此即昏暗之相;并且亦可见其与他质相杂,合而现起。”

नैशात्मकम्having the nature of night
नैशात्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनैशात्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
तमःdarkness; tamas
तमः:
Karma
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्यात्one should know
विद्यात्:
Karta
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
त्रिगुणम्consisting of the three guṇas
त्रिगुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रिगुण
FormNeuter, Accusative, Singular
मोहसंज्ञितम्called 'delusion' (moha)
मोहसंज्ञितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमोहसंज्ञित
FormNeuter, Accusative, Singular
अधर्मलक्षणम्characterized by adharma
अधर्मलक्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअधर्मलक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नियतम्fixed; certainly present
नियतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनियत
FormNeuter, Accusative, Singular
पापकर्मसुamong sinful deeds / in sinful actions
पापकर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपापकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
तामसम्tamasic
तामसम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतामस
FormNeuter, Nominative, Singular
रूपम्form; nature
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut; however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दृश्यतेis seen; appears
दृश्यते:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada (passive sense)
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सद्भतम्mixed/combined (with other qualities)
सद्भतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसद्भत
FormNeuter, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu-deva