Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Śukra’s Ultimatum and Devayānī’s Demand (शुक्र-प्रतिज्ञा तथा देवयानी-वर-याचना)

तेजोभिरुदिता: सर्वे महर्षिसमतेजस:,धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेडनघ । वैशम्पायनजी कहते हैं--निष्पाप जनमेजय! अब मैं दक्ष प्रजापति, वैवस्वत मनु, भरत, कुरु, पूर, अजमीढ, यादव, कौरव तथा भरतवंशियोंकी कुल-परम्पराका तुमसे वर्णन करूँगा। उनका कुल परम पवित्र, महान्‌ मंगलकारी तथा धन, यश और आयुकी प्राप्ति करानेवाला है प्रचेताके दस पुत्र थे, जो अपने तेजके द्वारा सदा प्रकाशित होते थे। वे सब-के-सब महर्षियोंके समान तेजस्वी, सत्पुरुष और पुण्यकर्मा माने गये हैं। उन्होंने पूर्वकालमें अपने मुखसे प्रकट की हुई अग्निद्वारा उन बड़े-बड़े वृक्षोंको जलाकर भस्म कर दिया था (जो प्राणियोंको पीड़ा दे रहे थे)

tejobhir uditāḥ sarve maharṣi-samatejasaḥ | dhanyaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ kīrtayiṣyāmi te 'nagha ||

毗舍摩衍那说道:“他们全都以自身光辉而显耀,所具威光与大圣仙无异。无罪者啊,我将为你叙述这世系——蒙福、赐予声名,并导向长寿。”

तेजोभिःby (their) splendors
तेजोभिः:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Plural
उदिताःrisen/illuminated
उदिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदित (√उद्)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
महर्षि-सम-तेजसःhaving splendor equal to great seers
महर्षि-सम-तेजसः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहर्षि + सम + तेजस्
FormMasculine, Nominative, Plural
धन्यम्blessed/auspicious
धन्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यशस्यम्fame-giving/glorious
यशस्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयशस्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आयुष्यम्life-promoting/long-life-giving
आयुष्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआयुष्य
FormNeuter, Accusative, Singular
कीर्तयिष्यामिI shall recount/proclaim
कीर्तयिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Root√कीर्त् (कीर्तयति)
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
M
Mahārṣis (great seers)

Educational Q&A

The verse highlights the traditional belief that hearing or reciting a righteous lineage is auspicious—bringing merit, good fortune, fame, and longevity—because it connects the listener to exemplary models of virtue and sacred memory.

Vaiśampāyana addresses King Janamejaya and signals a transition into genealogical narration, praising the figures to be described as radiant like great sages and promising to recount their blessed, fame-giving lineage.