Previous Verse
Next Verse

Shloka 83

Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः

अपि सर्वेषु लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष । आर्य! इन्द्रलोक एवं रुद्रलोकसहित सम्पूर्ण लोकोंमें भगदेवताके नेत्रोंका नाश करनेवाले विकराल नेत्रोंवाले भगवान्‌ रुद्रको छोड़कर दूसरे किसीको मैं ऐसा नहीं देखता, जो संग्राममें बलपूर्वक पार्थको परास्त कर सके,श्रुतं कर्म महत्‌ कृत्वा निवृत्तेन किरीटिना । जात: पुत्रस्तथेत्येवं श्रुतकर्मा ततो&भवत्‌ किरीटधारी अर्जुनने महान्‌ एवं विख्यात कर्म करनेके पश्चात्‌ लौटकर द्रौपदीसे पुत्र उत्पन्न किया था, इसलिये उनके पुत्रका नाम श्रुतकर्मा हुआ

vaiśampāyana uvāca |

api sarveṣu lokeṣu sendrarudreṣu māriṣa |

ārya! indraloka evaṁ rudralokasahita-sampūrṇa-lokeṣu bhagadevatāyā netrāṇāṁ nāśaṁ karoti yaḥ vikarāla-netro bhagavān rudraṁ vihāya dvitīyaṁ kaṁcid ahaṁ na paśyāmi, yo saṅgrāme balapūrvakaṁ pārthaṁ parājetuṁ śaknoti |

śrutaṁ karma mahat kṛtvā nivṛttena kirīṭinā |

jātaḥ putras tathā ity evaṁ śrutakarmā tato 'bhavat |

毗湿摩波耶那说道:“噢,贤者!纵观诸世界——包括因陀罗之界与鲁陀罗之界——我不见有谁能在战场上以强力击败帕尔塔(阿周那),唯有那威严可怖的主宰鲁陀罗:凶目如炬,曾毁灭婆伽之眼者。那位戴冠的阿周那成就了伟大而闻名的功业,归来之后,德劳帕蒂为他诞下一子;因此此子得名‘闻业’(Śrutakarmā,意为‘其功业为人所闻’)。”

श्रुतम्heard, renowned
श्रुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रुत (√श्रु)
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Root√कृ
FormAbsolutive (Gerund)
निवृत्तेनby the returned/withdrawn one
निवृत्तेन:
Karana
TypeAdjective
Rootनिवृत्त (√वृत्/√वृत्त् with नि-)
FormMasculine, Instrumental, Singular
किरीटिनाby the diadem-wearer (Arjuna)
किरीटिना:
Karana
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
जातःwas born
जातः:
Karta
TypeVerb
Rootजात (√जन्)
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
श्रुतकर्माŚrutakarmā (name: 'renowned-deed')
श्रुतकर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुतकर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अभवत्became, came to be
अभवत्:
TypeVerb
Root√भू
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna (Pārtha, Kirīṭin)
R
Rudra (Śiva)
I
Indra
B
Bhaga
D
Draupadī
Ś
Śrutakarmā
I
Indraloka
R
Rudraloka