HomeMahabharataAdi ParvaAdhyaya 2Shloka 105
Previous Verse
Next Verse

Shloka 105

समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः

Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī

पुरोचनस्य चात्रैव दहनं सम्प्रकीर्तितम्‌ । पाण्डवानां वने घोरे हिडिम्बायाश्व दर्शनम्‌,फिर विदुरकी बात मानकर सुरंग खुदवानेका कार्य आरम्भ किया गया। उसी लाक्षागृहमें अपने पाँच पुत्रोंके साथ सोती हुई एक भीलनी और पुरोचन भी जल मरे--यह सब कथा कही गयी है। हिडिम्बवधपर्वमें घोर वनके मार्गसे यात्रा करते समय पाण्डवोंको हिडिम्बाके दर्शन, महाबली भीमसेनके द्वारा हिडिम्बासुरके वध तथा घटोत्कचके जन्मकी कथा कही गयी है

purocanasya cātraiva dahanaṃ samprakīrtitam | pāṇḍavānāṃ vane ghore hiḍimbāyāś ca darśanam ||

此处亦叙述:普罗阇那就在那同一处被焚而死;般度五子穿行于可怖的密林时,又与希丁芭(Hiḍimbā)相遇。叙事凸显欺诈所酿成的险祸(漆屋之计)与明智劝诫在道义上的必要(毗度罗的指引),继而由宫廷政争的危机转入荒林流离的试炼,在那里,勇武与护佑弱者成为核心。

पुरोचनस्यof Purocana
पुरोचनस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootपुरोचन
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दहनम्burning/conflagration
दहनम्:
Karta
TypeNoun
Rootदहन
FormNeuter, Nominative, Singular
सम्प्रकीर्तितम्has been fully narrated/mentioned
सम्प्रकीर्तितम्:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-कीर्त (कृदन्त: क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular, Passive (past participle)
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
घोरेterrible/dreadful
घोरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Locative, Singular
हिडिम्बायाःof Hiḍimbā
हिडिम्बायाः:
Sambandha
TypeNoun
Rootहिडिम्बा
FormFeminine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दर्शनम्sighting/meeting
दर्शनम्:
Karta
TypeNoun
Rootदर्शन
FormNeuter, Nominative, Singular

राम उवाच

P
Purocana
P
Pāṇḍavas
F
forest (vana)
H
Hiḍimbā