Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

क्रीडन्तो वीटया तत्र वीरा: पर्यचरन्‌ मुदा । पपात कूपे सा वीटा तेषां वै क्रीडतां तदा,इस प्रकार द्रोणने वहाँ अपने आपको छिपाये रखकर कुछ कालतक निवास किया। तदनन्तर एक दिन कौरव-पाण्डव सभी वीर कुमार हस्तिनापुरसे बाहर निकलकर बड़ी प्रसन्नताके साथ मिलकर वहाँ गुल्ली-डंडा खेलने लगे। उस समय खेलमें लगे हुए उन कुमारोंकी वह बीटा कुएँमें गिर पड़ी

Vaiśaṃpāyana uvāca |

krīḍanto vīṭayā tatra vīrāḥ paryacaran mudā |

papāta kūpe sā vīṭā teṣāṃ vai krīdatāṃ tadā ||

在那里,少年英雄们欢然往来,以“毗吒”(vīṭā,游戏用的木棒/短棍)嬉戏。正当他们沉浸其间,那根毗吒却坠入井中。

क्रीडन्तःplaying
क्रीडन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, बहुवचन
वीटयाwith the stick/club (the 'vīṭā')
वीटया:
Karana
TypeNoun
Rootवीटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, तृतीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वीराःheroes/valiant youths
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
पर्यचरन्they moved about/played about
पर्यचरन्:
Karta
TypeVerb
Rootचर् (धातु) उपसर्ग: परि
Formलङ् (अनद्यतन भूत), प्रथम, बहुवचन
मुदाwith joy
मुदा:
Karana
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, तृतीया, एकवचन
पपातfell
पपात:
Karta
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (परोक्ष भूत/परिपूर्ण भूत; here narrative past), प्रथम, एकवचन
कूपेinto/in the well
कूपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
साthat (she/it)
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
वीटाthe stick/club (vīṭā)
वीटा:
Karta
TypeNoun
Rootवीटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
वैindeed/for sure
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
क्रीडताम्while they were playing / of the players
क्रीडताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, षष्ठी, बहुवचन
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
V
vīrāḥ (the princes—Kauravas and Pāṇḍavas by context)
V
vīṭā (play-stick/club)
K
kūpa (well)