Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 115›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 2

Nīti-saṅgraha: Conduct, Association, Kali-yuga Decline, and the Supremacy of Vidyā

Devanagari script

धर्मः प्रव्रजितस्तपः प्रचलितं सत्यं च दूरं गतं पृथ्वी वन्ध्यफला जनाः कपटिनो लौल्ये स्थिता ब्राह्मणाः / मर्त्याः स्त्रीवशगाः स्त्रियश्च चपला नीचा जना उन्नताः हा कष्टं खलुजीवितं कलियुगे धन्या जना ये मृताः

Transliteration

dharmaḥ pravrajitastapaḥ pracalitaṃ satyaṃ ca dūraṃ gataṃ pṛthvī vandhyaphalā janāḥ kapaṭino laulye sthitā brāhmaṇāḥ / martyāḥ strīvaśagāḥ striyaśca capalā nīcā janā unnatāḥ hā kaṣṭaṃ khalujīvitaṃ kaliyuge dhanyā janā ye mṛtāḥ

Translation

在迦利时代，正法已离去；苦行已偏离正道，真实亦远遁。大地少结善果，世人多诡诈，连婆罗门也安住于贪欲。男子受女子所制，女子又轻浮多变；卑下者反居高位。唉，迦利瑜伽之生实为苦恼；已逝之人反为有福。

Word by Word
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रव्रजितःhas departed, has gone away
प्रव्रजितः:
Kriyā (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + व्रज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (धर्मः)
तपःausterity
तपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रचलितम्has become unsteady, has slipped
प्रचलितम्:
Kriyā (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + चल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (तपः)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Coordination/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दूरम्far away
दूरम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: far)
गतम्has gone
गतम्:
Kriyā (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (सत्यम्)
पृथ्वीthe earth
पृथ्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वन्ध्यफलाbearing barren fruit, fruitless
वन्ध्यफला:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्ध्या + फल (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि-समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पृथ्वी)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कपटिनःdeceitful
कपटिनः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकपटिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (जनाः)
लौल्येin fickleness/greed
लौल्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलौल्यम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थिताःare situated, remain
स्थिताः:
Kriyā (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (ब्राह्मणाः)
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मर्त्याःmortals
मर्त्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्त्रीवशगाःunder the control of women
स्त्रीवशगाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्त्री + वश + ग (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (मर्त्याः)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Coordination/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
चपलाःfickle
चपलाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचपल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (स्त्रियः)
नीचाःlow, base
नीचाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (जनाः)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
उन्नताःare elevated (undeservedly), risen
उन्नताः:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्नत (उद् + नम् धातोः क्त; प्रातिपदिकवत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (जनाः)
हाalas!
हा:
Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formविस्मय/शोक-निपात (interjection)
कष्टम्hard, miserable (thing)
कष्टम्:
Kriyā (Exclamatory predicate/क्रिया)
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (exclamatory predicate)
खलुindeed
खलु:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
जीवितम्life
जीवितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कलियुगेin the Kali age
कलियुगे:
Adhikaraṇa (Locus/time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि + युग (प्रातिपदिक; सप्तमी-तत्पुरुष)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
धन्याःfortunate, blessed
धन्याः:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (जनाः)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
येwho
ये:
Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मृताःare dead
मृताः:
Kriyā (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (जनाः)
Speaker

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinata-putra)

Philosophical Teaching

Concept: Kali-yuga is marked by decline of dharma, tapas, and satya; social roles invert; greed and deceit proliferate.

Vedantic Theme: Guṇa-miśratā and tamas-prādhānya in Kali; need for inner refuge when outer order collapses.

Application: Do not normalize corruption; strengthen personal ethics, truthfulness, and restraint; seek sat-saṅga; simplify life; anchor in devotion and disciplined practice amid societal volatility.

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bibhatsa

Cross References

Related Themes: Garuda Purana: Kali-yuga nindā and nīti passages (general thematic parallel)

Characters & Entities
K
Kali Yuga
B
Brahmanas

FAQs

This verse frames Kali Yuga as a time when dharma, tapas, and truth weaken, warning readers to recognize moral decline and consciously uphold righteous conduct despite adverse social trends.

Indirectly, it contrasts worldly degeneration with the urgency of spiritual discipline; by implying that life in Kali Yuga is fraught with deception and greed, it motivates turning toward dharma-oriented living that supports a better post-death destiny.

Cultivate truthfulness, self-restraint, and non-deceit; avoid greed-driven choices; and prioritize dharma-based actions even when society rewards the opposite.

←Previous Verse
Next Verse→