Shloka 33
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
श्रीशंभुनाथस्य महाशयस्य द्वितीयतेजः प्रसरात्मके यः / स्थाण्वाश्रमे कॢप्ततया विरक्तः सतीवियोगेन विरस्तभोगः
Transliteration
śrīśaṃbhunāthasya mahāśayasya dvitīyatejaḥ prasarātmake yaḥ / sthāṇvāśrame kḷptatayā viraktaḥ satīviyogena virastabhogaḥ
Translation
圣者商布那他，怀大志大心；其第二道光辉，具扩展之性，安住于斯塔努的道场，严整而离欲；因与萨蒂别离，诸享乐皆被摒弃。
Word by Word
श्री-शंभु-नाथस्यof Lord Śambhunātha
श्री-शंभु-नाथस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + शंभु (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (honorific name)
महाशयस्यof the great-souled
महाशयस्य:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम्
द्वितीय-तेजःthe second energy
द्वितीय-तेजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः: द्वितीयं तेजः (the second radiance/energy)
प्रसर-आत्मकेin the form of spreading/expansion
प्रसर-आत्मके:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootप्रसर (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः: प्रसरः आत्मा यस्य (whose nature is expansion/spreading)
यःwhich/who
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
स्थाणु-आश्रमेin Śiva’s hermitage
स्थाणु-आश्रमे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: स्थाणोः आश्रमः (Śiva's hermitage)
कॢप्ततयाby arrangement/fitness (being set)
कॢप्ततया:
Karana (करण/Instrument/Means)
TypeNoun
Rootकॢप्तता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
विरक्तःdetached
विरक्तः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootवि-रञ्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
सती-वियोगेनdue to separation from Satī
सती-वियोगेन:
Karana (करण/Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक) + वियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: सत्याः वियोगः (separation from Satī)
विरस्त-भोगःone who has abandoned pleasures
विरस्त-भोगः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootवि-रस्/रस्? (धातु) + क्त (कृदन्त) + भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः: विरस्ताः भोगाः यस्य (whose enjoyments are cast off/abandoned)