Shloka 33
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
क्रन्दनैश्चापि योद्धॄणामभूच्छब्दमयं जगत् / तेन नादेन महता भण्डदैत्यविनिर्गमम् / निश्चित्य ललिता देवी स्वयं योद्धुं प्रचक्रमे
Transliteration
krandanaiścāpi yoddhṝṇāmabhūcchabdamayaṃ jagat / tena nādena mahatā bhaṇḍadaityavinirgamam / niścitya lalitā devī svayaṃ yoddhuṃ pracakrame
Translation
因战士的哀号与呼喊，整个世界仿佛化作音声之海。凭那宏大的轰鸣，拉利塔女神断知班达大阿修罗（Bhaṇḍa-daitya）已然出出，遂亲自起行投入战斗。
Word by Word
क्रन्दनैःwith cries, wailings
क्रन्दनैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootक्रन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle: emphasis/addition)
योद्धॄणाम्of the warriors
योद्धॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयोद्धृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
शब्दमयम्filled with sound
शब्दमयम्:
Karta (कर्ता; विशेषण of जगत्)
TypeAdjective
Rootशब्द + मय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शब्देन मयम्/पूर्णम् इति तृतीया-तत्पुरुष
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेनby that
तेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
नादेनby the roar/sound
नादेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
महताgreat, mighty
महता:
Karana (करण; विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (agreeing with नादेन)
भण्डदैत्यविनिर्गमम्the emergence of the demon Bhaṇḍa
भण्डदैत्यविनिर्गमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभण्ड + दैत्य + विनिर्गम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भण्डस्य दैत्यस्य विनिर्गमः इति षष्ठी-तत्पुरुष
निश्चित्यhaving ascertained
निश्चित्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootनि+√चि (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव (gerund/absolutive), ‘having ascertained/decided’
ललिताLalitā
ललिता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (proper noun)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता; apposition to ललिता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्herself
स्वयम्:
Karta-vishesana (कर्तृविशेषण/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb)
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√युध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to fight’
प्रचक्रमेset out, began
प्रचक्रमे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र+√क्रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद