Shloka 3
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
हा समस्तसुरश्रेष्ठमदभञ्जनतत्पराः / हा समस्तसुरस्त्रीणामन्तर्मोहनमन्मथाः
Transliteration
hā samastasuraśreṣṭhamadabhañjanatatparāḥ / hā samastasurastrīṇāmantarmohanamanmathāḥ
Translation
哀哉，你们一心摧折诸天至尊之傲慢！哀哉，你们如爱神曼摩他，迷醉一切天女的内心！
Word by Word
hāalas!
hā:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Roothā (अव्यय)
Formउद्गार/सम्बोधन-निपात (interjection)
samasta-sura-śreṣṭha-mada-bhañjana-tatparāḥintent on crushing the pride of the best of all gods!
samasta-sura-śreṣṭha-mada-bhañjana-tatparāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootsamasta (प्रातिपदिक) + sura (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक) + mada (प्रातिपदिक) + bhañjana (प्रातिपदिक) + tatpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन (Nominative plural); बहुपद-तत्पुरुषः—"समस्तेषु सुरेषु श्रेष्ठानां मदस्य भञ्जने तत्पराः" (intent on breaking the pride of the best of all gods)
hāalas!
hā:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Roothā (अव्यय)
Formउद्गार/सम्बोधन-निपात (interjection)
samasta-sura-strīṇāmof all the celestial women
samasta-sura-strīṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsamasta (प्रातिपदिक) + sura (प्रातिपदिक) + strī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (Genitive plural); तत्पुरुषः—"समस्तानां सुराणां स्त्रीणाम्" (of all the gods' women)
antar-mohana-manmathāḥinner-enchanting Cupids!
antar-mohana-manmathāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootantar (अव्यय/प्रातिपदिक) + mohana (प्रातिपदिक) + manmatha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन (Nominative plural); तत्पुरुषः—"अन्तः (अन्तःकरणे) मोहनः मन्मथः" इव (Cupids who enchant inwardly)