Shloka 31

Śrāddhadeva Manu’s Sons: Pṛṣadhra’s Curse and Renunciation; Genealogies of Nariṣyanta and Diṣṭa

Devanagari script

तं भेजेऽलम्बुषा देवी भजनीयगुणालयम् । वराप्सरा यत: पुत्रा: कन्या चेलविलाभवत् ॥ ३१ ॥

Transliteration

taṁ bheje ’lambuṣā devī bhajanīya-guṇālayam varāpsarā yataḥ putrāḥ kanyā celavilābhavat

Translation

最殊胜的天女阿兰布莎（Alambuṣā）选择具备同等德行的特里那宾杜（Tṛṇabindu）为夫。她生下数位儿子，并有一女名为伊拉维拉（Ilavilā）。

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (Pronoun)

• भेजे: served/consorted with
• भेजे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अलम्बुषा: by/with Alambuṣā
• अलम्बुषा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अलम्बुषा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण/सह), एकवचनम्

• देवी: the goddess (nymph)
• देवी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भजनीयगुणालयम्: the abode of admirable qualities
• भजनीयगुणालयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भजनीय (कृदन्त-प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः: भजनीयानां गुणानाम् आलयः (repository of admirable qualities)

• वरा: excellent
• वरा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• अप्सरा: nymph
• अप्सरा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अप्सरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• यतः: from whom
• यतः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सम्बन्ध-बोधकः (relative adverb: 'from whom/whence')

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• कन्या: a daughter
• कन्या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-बोधकः (conjunction)

• इलविला: Ilavilā
• इलविला: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इलविला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper noun)

• अभवत्: was/became
• अभवत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Characters & Entities

• Alambuṣā
• Celavilā

FAQs

Who is Alambuṣā in the Srimad Bhagavatam?

Alambuṣā is a celestial Apsarā mentioned in Canto 9 who unites with a virtuous king/hero of the dynasty, and from her union sons and a daughter (Celavilā) are born.

What is the meaning of “bhajanīya-guṇālayam” in Bhagavatam 9.2.31?

It means “an abode of worshipable qualities,” indicating the man Alambuṣā approached was renowned for admirable virtues and character.

What practical lesson does Bhagavatam 9.2.31 offer for modern life?

It highlights the Bhagavatam’s emphasis on character—true honor is rooted in virtues worthy of reverence, and one’s legacy is shaped by qualities, conduct, and responsibility.