Mantra 4

Sukta 36

Sanskrit (Devanagari)

शतं वीरानजनयच्छतं यक्ष्मानपावपत्। दुर्णाम्नः सर्वान् हत्वाव रक्षांसि धूनुते

IAST Transliteration

śatáṃ vīrā́n ajanayac chatáṃ yakṣmā́n apā́vapat | durṇā́mnaḥ sárvān hatvā́va rákṣāṃsi dhū́nute ||

English Translation (Griffith/Whitney)

A hundred heroes he begat; a hundred wasting-sicknesses he cast away. Having smitten all the ill-named, he shaketh off the Rākṣasas downward and afar.

Translation

他生出一百位勇士；他驱除一百种消耗之病。击杀一切恶名之物之后，他把罗刹（Rākṣasa）向下、向远处抖落驱散。

Word by Word

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (परिमाण-विशेषणम्) — ‘वीरान्’ इत्यस्य
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (संख्या-प्रातिपदिक)

• वीरान्: heroes; brave men
• वीरान्: Karma (जनयत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• अजनयत्: generated; produced; caused to be born
• अजनयत्: (क्रिया) — कर्ता अव्यक्तः/पूर्वोक्तः
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनने)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (परिमाण-विशेषणम्) — ‘यक्ष्मान्’ इत्यस्य
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (संख्या-प्रातिपदिक)

• यक्ष्मान्: diseases; consumptions (yakṣma)
• यक्ष्मान्: Karma (अपावपत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: यक्ष्म (प्रातिपदिक)

• अपावपत्: cast away; removed
• अपावपत्: (क्रिया) — कर्ता अव्यक्तः/पूर्वोक्तः
• Type: Verb
• Root: अप + √वप् (वपने/वपन-क्षेपयोः; ‘to cast off/throw away’)

• दुर्णाम्नः: the ill-named ones; those of evil repute (harmful beings)
• दुर्णाम्नः: Karma (हत्वा इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दुर्नामन् (दुर्- + नामन्) (प्रातिपदिक)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (दुर्णाम्नः इत्यस्य विशेषणम्; हत्वा इत्यस्यापि)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• हत्वा: having slain; having destroyed
• हत्वा: (क्रियाविशेषणम्) — ‘धूनुते’ इत्यस्य पूर्वकर्म
• Type: Verbal derivative (absolutive)
• Root: √हन् (हिंसायाम्)

• अव: down; away
• अव: (क्रियाविशेषणम्) — ‘धूनुते’ इत्यस्य
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• रक्षांसि: demons; harmful spirits (rakṣas-beings)
• रक्षांसि: Karma (धूनुते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• धूनुते: shakes off; drives away
• धूनुते: (क्रिया) — कर्ता अव्यक्तः/पूर्वोक्तः
• Type: Verb
• Root: √धू (धूनने ‘to shake off’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (hymn to a protective maṇi; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition)

Devata: Maṇi (personified amulet-power) / Rakṣoghna efficacy

Chandas: Anuṣṭubh (predominant)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From triumphant generation of strength to aggressive expulsion of disease and demons.","listener_experience":"Empowered, protected; feels the body ‘shaking off’ heaviness and fear.","intensity":8}