Adhyaya 10

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे सुन्दरकाण्डवर्णनं नाम नवमो ऽध्यायः अथ दशमो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नाराद उवाच रामोक्तश्चाङ्गदो गत्वा रावणं प्राह जानकी दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिष्यसि

如是，在《阿耆尼往世书》之《罗摩衍那》部中，第九章“孙达罗迦ṇḍa之叙述”告终。今开第十章“圣罗摩降世之叙述”。那罗陀曰：奉罗摩之命，安伽陀往见罗波那而宣告：“速将阇那姬归还罗伽婆；否则汝必亡。”

Verse 2

रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः रामायाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते

罗波那战意炽盛、意欲杀戮，这被战火激荡的罗刹对罗摩说道：“十颈者达沙格里瓦认为，此番相会乃一场决定性的唯一之战。”

Verse 3

रामो युद्धाय तच् छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ वानरो हनूमान् मैन्दो द्विविदो जाम्बवान्नलः

罗摩闻此，遂整军赴战，率众婆那罗向楞迦进发——哈奴曼、迈因达、德维维达、贾姆巴梵与那罗同往。

Verse 4

नीलस्तारोङ्गदो धूम्रः सुषेणः केशरी गयः पनसो विनतो रम्भः शरभः क्रथनो बली

尼罗、塔罗、安伽陀、杜摩罗、苏舍那、计舍利、伽耶、般那娑、毗那多、兰婆、舍罗婆、克罗他那与婆利——此等皆为（神圣/护佑的）名号。

Verse 5

गवाक्षो दधिवक्त्रश् च गवयो गन्धमादनः एते चान्ये च सुग्रीव एतैर् युक्तो ह्य् असङ्ख्यकैः

伽婆阿叉、达提伐克特罗、伽婆耶与健陀摩陀那——这些以及其他诸将，噢苏格利婆，确与无量无数的婆那罗战士会合。

Verse 6

रक्षसां वानराणाञ्च युद्धं सङ्कुलमाबभौ राक्षसा वानरान् जघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः

罗刹与婆那罗之间的战斗变得拥塞纷乱、混沌难分。罗刹以箭矢、标枪（śakti）、钉头槌等诸般兵器击倒婆那罗。

Verse 7

वानरा राक्षसाञ् जघ्नुर् नखदन्तशिलादिभिः हस्त्यश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतं

众伐那罗以爪、齿、石等击杀罗刹；罗刹大军连同象、马、战车与步兵，尽皆覆灭。

Verse 8

हनूमान् गिरिशृङ्गेण धूम्राक्षमबधीद्रिपुम् अकम्पनं प्रहस्तञ्च युध्यन्तं नील आबधीत्

哈奴曼以山峰击杀敌将杜摩罗刹；尼罗在交战之际又击倒阿坎帕那，并且击倒普罗诃斯塔。

Verse 9

इन्द्रजिच्च्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्ष्मणौ तार्क्षसन्दर्शनाद्वाणैर् जघ्नतू राक्षसं बलम्

罗摩与罗什曼那脱离因陀罗吉特的箭缚后，凭借由塔尔克夏（迦楼罗）显现之加持的神箭，诛灭罗刹军。

Verse 10

रामः शरैर् जर्जरितं रावणञ्चाकरोद्रणे रावनः कुम्भकर्णञ्च बोधयामास दुःखितः

战阵之中，罗摩以箭矢重创罗波那；罗波那忧苦不已，也唤醒了贡婆迦尔那。

Verse 11

कुम्भकर्णः प्रबुद्धो ऽथ पीत्वा घटसहस्रकम् मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम्

于是贡婆迦尔那醒来后，饮尽千瓮烈酒；又吞食水牛等诸兽，随后对罗波那开口说道。

Verse 12

सीताया हरणं पापं कृतन्त्वं हि गुरुर्यतः अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम्

The abduction of Sītā is a sin; for the Lord of Death (Kṛtānta) is indeed a stern teacher. Therefore I go to battle—I shall slay Rāma together with the monkeys.

Verse 13

इत्युक्त्वा वानरान् सर्वान् कुम्भकर्णो ममर्द ह गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त सः

Having said this, Kumbhakarṇa then crushed all the monkeys. Seized by him, Sugrīva cut off his ears and nose.

Verse 14

कर्णनासाविहीनो ऽसौ भक्षयामास वानरान् रामो ऽथ कुम्भकर्णस्य बाहू चिच्छेद शायकैः

Deprived of his ears and nose, he (Kumbhakarṇa) began devouring the monkeys. Then Rāma severed Kumbhakarṇa’s arms with arrows.

Verse 15

ततः पादौ ततश्छित्वा शिरो भूमौ व्यपातयत् अथ कुम्भो निकुम्भश् च मकराक्षश् च राक्षसः

Then, after cutting off his feet, he caused his head to fall upon the ground. Thereupon (appeared/advanced) the rākṣasas Kumbha and Nikumbha, and also Makarākṣa.

Verse 16

महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्मत्तराक्षसः प्रघसो भासकर्णश् च विरूपाक्षश् च संयुगे

In the battle were (the warriors) Mahodara, Mahāpārśva, Matta, Unmattarākṣasa, Praghasa, Bhāsakarṇa, and Virūpākṣa.

Verse 17

देवान्तको नरान्तश् च त्रिशिराश्चातिकायकः रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः

天终者（Devāntaka）与人终者（Narāntaka）、三首者（Triśiras）以及阿提迦耶（Atikāya）——这些勇猛战士，皆为罗摩与罗什曼那同诸婆那罗军众，并偕毗毗沙那所诛灭。

Verse 18

युध्यमानास्तया ह्य् अन्ये राक्षसा भुवि पातिताः इन्द्रजिन्मायया युध्यन् रामादीन् सम्बबन्ध ह

诚然，当与她交战之时，其余罗刹亦被击倒于地；而因陀罗吉特凭幻力（摩耶）作战，缚住了罗摩等人。

Verse 19

वरदत्तैर् नागबाणैः ओषध्या तौ विशल्यकौ विशल्ययाब्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वते

借助疗愈灵草，他拔除了因恩赐而得的那伽箭（蛇箭），使二位勇士脱离嵌入之矢；又以名为“毗舍利耶”（Viśalyā）的药草令其创口复归无伤——此事皆在摩鲁提（哈奴曼）所携来之山上完成。

Verse 20

हनूमान् धारयामास तत्रागं यत्र संस्थितः निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः

在那里，哈奴曼就在他所驻之处将其制住；确然，罗什曼那在尼俱毗罗（Nikumbhilā）中，当其行火供（护摩）及相关仪轨之时，制止了那人。

Verse 21

शरैर् इन्द्रजितं वीरं युद्धे तं तु व्यशातयत् रावणः शोकसन्तप्तः सीतां हन्तुं समुद्यतः

在战斗中，他以箭矢击杀勇将因陀罗吉特。罗波那为悲痛所灼，遂起身欲杀悉多。

Verse 22

अविन्ध्यवारितो राजा रथस्थः सबलो ययौ इन्द्रोक्तो मातली रामं रथस्थं प्रचकार तम्

国王无所阻碍、无所拘束，立于战车之上，率众军前进。随后，奉因陀罗之命的马塔利将罗摩安置于战车上（使其为乘车之战士）。

Verse 23

रामरावणयोर्युद्धं रामरावणयोरिव रावणो वानरान् हन्ति मारुत्याद्याश् च रावणम्

罗摩与罗波那之战，正如传闻中罗摩与罗波那的对决般激烈。罗波那屠戮群猴，而马鲁提（哈奴曼）等又反击罗波那。

Verse 24

रामः शस्त्रैस्तमस्त्रैश् च ववर्ध जलदो यथा तस्य ध्वजं स चिच्छेद रथमश्वांश् च सारथिम्

罗摩以诸般兵器与神射之阿斯特罗奋然冲击，如雨云膨胀翻涌；并斩落敌军旗帜，毁其战车，断其马匹，连御者亦一并斩倒。

Verse 25

धनुर्बाहूञ्छिरांस्येव उत्तिष्ठन्ति शिरांसि हि पैतामहेन हृदयं भित्वा रामेण रावणः

诚然，被斩落的首级竟又如执弓之臂般再度升起；然而当罗摩以“派塔摩诃”神兵洞穿其心时，罗波那终于倒下。

Verse 26

भूतले पातितः सर्वै राक्षसै रुरुदुः स्त्रियः आश्वास्य तञ्च संस्कृत्य रामाज्ञप्तो विभीषणः

当他被抛落于地时，诸女在众罗刹环绕中哀号哭泣。随后，毗毗沙那奉罗摩之命安慰她们，并为其依正法完成应行的丧葬祭仪。

Verse 27

हनूमतानयद्रामः सीतां शुद्धां गृहीतवान् रामो वह्नौ प्रविष्टान्तां शुद्धामिन्द्रादिभिः स्तुतः

罗摩命哈奴曼带来悉多，并接纳她为已得净化。罗摩——受因陀罗等诸天赞颂——接纳了那位入火而出、清净无垢的悉多。

Verse 28

ब्रह्मणा दशरथेन त्वं विष्णू राक्षसमर्दनः इन्द्रोर्चितो ऽमृतवृष्ट्या जीवयामास वानरान्

你——毗湿奴，摧灭罗刹者——为梵天与达沙罗陀所赞颂；因陀罗礼敬你，并以甘露之雨使众猴军（婆那罗）复苏。

Verse 29

नागपशैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुहृन्निवारित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रामेण पूजिता जग्मुर् युद्धं दृष्ट्वा दिवञ्च ते रामो विभीषणायादाल् लङ्कामभ्यर्च्य वानरान्

他们蒙罗摩礼敬而离去；见证战事之后，也同样升入天界。随后罗摩依礼为楞迦行灌顶与祝圣，并将众猴军（婆那罗）交付毗毗沙那。

Verse 30

ससीतः पुष्पके स्थित्वा गतमार्गेण वै गतः दर्शयन् वनदुर्गाणि सीतायै हृष्टमानसः

罗摩与悉多同坐于普什帕迦天车，确实沿着先前走过的路线前行；他心怀欢喜，沿途向悉多指示林中诸堡垒与险要之处。

Verse 31

भरद्वाजं नमस्कृत्य नन्दिग्रामं समागतः भरतेन नतश्चागाद् अयोध्यान्तत्र संस्थितः

他礼敬婆罗陀婆阇仙人后，来到难提伽罗摩；又受婆罗多俯首致敬，遂前往阿逾陀，并在彼处安住。

Verse 32

वसिष्ठादीन्नमस्कृत्य कौशल्याञ्चैव केकयीम् सुमित्रां प्राप्तराज्यो ऽथ द्विजादीन् सो ऽभ्यपूजयत्

他先向婆悉吒（Vasiṣṭha）及诸位长老顶礼，又向憍萨利耶（Kauśalyā）、凯凯伊（Kaikeyī）与苏弥特罗（Sumitrā）致敬；继而既得王位，便依礼恭敬供养婆罗门等众。

Verse 33

वासुदेवं स्वमात्मानम् अश्वमेधैर् अथायजत् सर्वदानानि स ददौ पालयामास सः प्रजाः

随后他以马祭（Aśvamedha）奉祀婆苏提婆（Vāsudeva）——即其自身之真我；他施与一切布施之法，并护持其臣民。

Verse 34

पुत्रवद्धर्मकामादीन् दुष्टनिग्रहणे रतः सर्वधर्मपरो लोकः सर्वशस्या च मेदिनी नाकालमरणञ्चासीद् रामे राज्यं प्रशासति

当罗摩（Rāma）治理国土之时，他如抚育爱子般扶持达摩与迦摩（及人生诸目标），并专志于制伏与惩治恶人。百姓奉行一切义务，大地出产各类五谷，且无非时之死。