Shloka 5

उपसंहारः, वैष्णवपुराण-प्रशंसा, फलश्रुति, परम्परा-प्रवहः (पाठ-श्रवण-फलम्)

Devanagari script

भगवन् कथितं सर्वं यत् पृष्टो ऽसि मया मुने श्रुतं चैतन् मया भक्त्या नान्यत् प्रष्टव्यम् अस्ति मे

Transliteration

bhagavan kathitaṃ sarvaṃ yat pṛṣṭo 'si mayā mune śrutaṃ caitan mayā bhaktyā nānyat praṣṭavyam asti me

Translation

Bạch đấng tôn kính, bạch hiền triết, mọi điều con hỏi ngài đã nói trọn vẹn. Con đã nghe với lòng sùng kính; với con không còn gì để hỏi nữa.

Word by Word

• भगवन्: O Lord/Venerable one
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Vocative, Singular)

• कथितम्: told; narrated
• कथितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: √कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त; क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (PPP; Neuter, Nom/Acc, Singular)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter relative pronoun, Nom/Acc, Singular)

• पृष्टः: (you) were asked
• पृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त; क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (PPP; Masculine, Nominative, Singular)

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन (Present, 2nd person, Singular)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/कर्ता-हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental, Singular)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Vocative, Singular)

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त; क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (PPP; Neuter, Nom/Acc, Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter pronoun, Nom/Acc, Singular)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental, Singular)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/manner/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Instrumental, Singular)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation particle)

• अन्यत्: anything else
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)

• प्रष्टव्यम्: to be asked; should be asked
• प्रष्टव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (धातु) → प्रष्टव्य (कृदन्त; तव्यत्)
• Form: कृत्य-प्रत्यय (तव्यत्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Gerundive; Neuter, Nom/Acc, Singular)

• अस्ति: there is
• अस्ति: Kriya (Existential/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन (Present, 3rd person, Singular)

• मे: for me/of me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive enclitic, Singular)

Speaker

Maitreya

Characters & Entities

• Maitreya
• Sage Parāśara

FAQs

What is the significance of devotion (bhakti) in this verse of the Vishnu Purana?

It shows that Purāṇic knowledge is meant to be received not only intellectually but with reverent devotion, which validates the teaching as transformative, not merely informational.

How does Sage Parāśara’s teaching method appear in this dialogue context?

The verse marks the close of a question-and-answer transmission where Parāśara responds systematically to Maitreya’s inquiries, emphasizing the completeness and reliability of the narrated doctrine.

What is the theological importance of Lord Vishnu here, even though his name is not stated in the verse?

The verse functions as a seal of acceptance for the Purāṇa’s core revelation—Vishnu as the supreme ordering reality—received through the authorized guru-disciple lineage of Parāśara and Maitreya.