Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

केशीवधः तथा ‘केशव’ नामप्रसिद्धिः

ततो गोप्यश् च गोपाश् च हते केशिनि विस्मिताः तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षम् अनुरागमनोरमम्

tato gopyaś ca gopāś ca hate keśini vismitāḥ tuṣṭuvuḥ puṇḍarīkākṣam anurāgamanoramam

Khi Keśin bị giết, các gopī và gopā kinh ngạc; họ ca tụng Đấng Mắt Sen, hiện thân quyến rũ của tình yêu bhakti.

ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरं (adverb: then/thereupon)
गोप्यःthe cowherd women
गोप्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
गोपाःthe cowherd men
गोपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपाल/गोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
हतेwhen (he) was slain
हते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त; √हन् ‘to kill’ क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सति-सप्तमी (locative absolute)
केशिनिin the case of Keśin
केशिनि:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeNoun
Rootकेशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी—‘in/when Keśin (was slain)’
विस्मिताःastonished
विस्मिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त; √स्मि/√स्मय् ‘to wonder’ वि- + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त—qualifying gopyaḥ/gopāḥ (mixed group; masculine plural)
तुष्टुवुःpraised
तुष्टुवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु) तु-उपसर्ग? (न); लिट्/परस्मैपद
Formलकारः: लिट् (Perfect; past sense), परस्मैपदम्; पुरुषः: प्रथम (3rd), वचनम्: बहुवचन
पुण्डरीकाक्षम्the lotus-eyed (Krishna)
पुण्डरीकाक्षम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्डरीक (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘पुण्डरीक इव अक्षिणी यस्य सः’ (lotus-eyed)
अनुरागमनोरमम्charming with love
अनुरागमनोरमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुराग (प्रातिपदिक) + मनोरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (तृतीया/षष्ठी-सम्बन्ध)—‘अनुरागेण मनोरमः’ / ‘अनुरागस्य मनोरमः’ (charming with affection)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

K
Krishna
V
Vishnu (as Puṇḍarīkākṣa)
K
Keśin

FAQs

It demonstrates Krishna’s protective sovereignty in Vraja—removing a lethal threat and revealing the Lord’s divine power while remaining intimately present among devotees.

Parāśara depicts the gopas and gopis as both astonished and devotionally awakened—responding not with mere fear or relief, but with stuti (praise) directed to the Lotus-eyed Lord.

The epithet identifies Krishna with Vishnu’s supreme identity, underscoring that the charming cowherd hero is the same transcendent Lord worthy of worship and praise.