Shloka 79

देवकी-विवाहः, आकाशवाणी, भूरभारावतरण-याचना, क्षीराब्धि-स्तुति, केशावतार-नियोजनम्

Devanagari script

यशोदाशयने मां तु देवक्यास् त्वाम् अनिन्दिते मच्छक्तिप्रेरितमतिर् वसुदेवो नयिष्यति

Transliteration

yaśodāśayane māṃ tu devakyās tvām anindite macchaktipreritamatir vasudevo nayiṣyati

Translation

Hỡi người vô tì vết! Vasudeva, với ý chí được chính thần lực của Ta thúc đẩy, sẽ bồng Ta đến phòng nằm của Yaśodā, rồi đem ngươi từ Devakī đến để đổi chỗ.

Word by Word

• यशोदाशयने: in Yaśodā's bed
• यशोदाशयने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यशोदा (प्रातिपदिक) + शयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (यशोदायाः शयनम्)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तु: but
• तु: Discourse particle (विरोध/विशेष)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• देवक्याः: of Devakī
• देवक्याः: Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देवकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अनिन्दिते: O blameless one
• अनिन्दिते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनिन्दित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण संबोधन

• मतिः: mind/intention
• मतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासान्त-पद (पूर्वपदसमासे)

• मच्छक्तिप्रेरिता: impelled by my power
• मच्छक्तिप्रेरिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक) + प्रेरित (कृदन्त; प्र + ईर्/ईरय् धातोः क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मम शक्त्या प्रेरिता)

• वसुदेवः: Vasudeva
• वसुदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नयिष्यति: will carry/lead
• नयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Vishnu (as the divine voice directing the birth-exchange plan, narrated within Parasara’s account to Maitreya)

Characters & Entities

• Vishnu
• Vasudeva
• Devaki
• Yashoda

FAQs

What is the significance of Vasudeva being “impelled by My power” in the Vishnu Purana?

It emphasizes divine sovereignty: the successful rescue and exchange are not merely human strategy but Vishnu’s shakti directing Vasudeva’s resolve to protect the avatara’s descent.

How does Sage Parasara explain divine intervention in Krishna’s early life?

Through narrated episodes where Vishnu’s will operates within history—guiding decisions, timing, and protection—showing that dharma is preserved by the Supreme even amid political terror.

What is the theological importance of Lord Vishnu in this context?

Vishnu appears as the Supreme Reality orchestrating the avatara-lila: He both enters the world as Krishna and simultaneously governs events through His transcendent power.