Home›Vamana Purana›Adh. 11›Shloka 33
←Previous Verse
Next Verse→

Vamana Purana — Sukesha's Boon & Twelve Dharmas, Shloka 33

Sukesha’s Boon, the Twelve Dharmas of Beings, and the Cosmography of the Seven Dvipas with the Twenty-One Hells

Devanagari script

तस्येमां निर्ममे पुण्यां प्रजां देवश्चतुर्दिशम् स्थानानि द्वीपसंज्ञानि कृतवांश्च प्रजापतिः

Transliteration

tasyemāṃ nirmame puṇyāṃ prajāṃ devaścaturdiśam sthānāni dvīpasaṃjñāni kṛtavāṃśca prajāpatiḥ

Translation

Từ sự sắp đặt ấy, vị thần đã tạo nên dòng giống phúc lành này lan khắp bốn phương; và Prajāpati cũng kiến lập các nơi cư trú được gọi là “dvīpa” (các châu/đại lục dạng đảo).

Word by Word
तस्यof him/its
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
निर्ममेcreated
निर्ममे:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootमा (धातु, माने/मिमीत) with नि-उपसर्ग
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘created/made’
पुण्याम्holy, meritorious
पुण्याम्:
कर्म (विशेषण/Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of प्रजाम्
प्रजाम्creatures/people, progeny
प्रजाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवःthe god
देवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चतुर्-दिशम्four-directioned / in four quarters
चतुर्-दिशम्:
कर्म (विशेषण/Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootचतुर् + दिश् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (चतस्रः दिशः यस्य/यत्र); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of प्रजाम् (spread to four quarters)
स्थानानिplaces, stations
स्थानानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
द्वीप-संज्ञानिnamed as ‘islands’
द्वीप-संज्ञानि:
कर्म (विशेषण/Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootद्वीप + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (द्वीप-नामानि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण of स्थानानि
कृतवान्having made, made
कृतवान्:
कर्ता (agent in participial construction)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्तवतु (कृतवत्)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; finite sense with implied ‘अस्ति’
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रजापतिःPrajāpati, lord of creatures
प्रजापतिः:
कर्ता (Karta/Subject in apposition)
TypeNoun
Rootप्रजा + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (प्रजानां पतिः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to देवः
Speakers
Not specified in input (commonly within Pulastya → Nārada narrative framebut not confirmable from provided excerpt)
Primary Deities
Prajāpati (creator-aspect; often identified with Brahmā)
Key Themes
Sarga (creation of beings)Purāṇic geography (dvīpas)Cosmic organization
Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Life and society are framed as part of a divinely ordered manifold (directions, regions, abodes). The ‘puṇyā prajā’ phrasing also suggests creation is fundamentally auspicious, supporting a dharma-centered view of human purpose.

Sarga: creation of beings (prajā-sarga) and the structuring of space into dvīpas and directional quarters—standard Purāṇic cosmographical content.

The four directions represent completeness and totality of manifestation; dvīpas signify differentiated worlds/fields of experience. Together they symbolize the transition from undivided potential into organized plurality.

←Previous Verse
Next Verse→