Vamana Purana — Shiva's Wedding Procession (Part 1), Shloka 25

Shiva’s Wedding Procession to Kailasa and the Marriage of Girija (Kali)

Devanagari script

तान्र्च्यार्घ्यादिना शैलः समानीय सभातलम् उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः कृतासनपरिग्रहान्

Transliteration

tānrcyārghyādinā śailaḥ samānīya sabhātalam uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ kṛtāsanaparigrahān

Translation

Sau khi kính tiếp họ bằng nghi lễ thích đáng—như đảnh lễ và dâng arghya—Núi (Himavat) đưa họ vào nền sảnh hội. Thông thạo lời lẽ hợp nghi, ngài cất lời với họ sau khi họ đã an tọa.

Word by Word

• तान्: them
• तान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अर्च्य: having honoured
• अर्च्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having worshipped/honoured’

• अर्घ्यादिना: with arghya and the like
• अर्घ्यादिना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (अर्घ्यं आदिः यस्य/अर्घ्यादि)

• शैलः: the mountain (Himālaya)
• शैलः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समानीय: having brought
• समानीय: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-नी (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having brought/assembled’

• सभातलम्: to the hall-floor/assembly hall
• सभातलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सभा-तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सभायाः तलम्)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वाक्यम्: a statement/words
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वाक्यज्ञः: skilled in speech
• वाक्यज्ञः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाक्य-ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (वाक्यं जानाति)

• कृतासनपरिग्रहान्: who had taken seats (already seated)
• कृतासनपरिग्रहान्: Visheshana of ‘तान्’ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत-आसन-परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (कृतः आसनपरिग्रहः येषाम्)

Speakers

• Narrator describing Himavat’s actions; Himavat is about to speak to the assembled guests/sages

Key Themes

• Dharma
• Ātithya (guest-hospitality)
• Ritual propriety
• Satsaṅga (association with holy persons)

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse foregrounds ātīthya-dharma: honoring worthy guests (especially sages) through formal reception (arghya, respectful welcome, seating) is itself a meritorious act that sanctifies the host and the space.

How does this fit the Pancalakshana?

This is best classified under Vamśānucarita/Carita-style narrative (episode narration involving exemplary conduct), rather than sarga/pratisarga cosmology.

What is the symbolic significance?

A ‘mountain-king’ performing refined hospitality symbolizes that dharma is not limited to humans; the cosmos itself (personified landscapes) participates in sustaining sacred order by honoring spiritual presence.