Vamana Purana — Saptarishis Seek Uma for Shiva, Shloka 58

The Saptarishis Seek Uma for Shiva: Himavan Grants the Marriage

Devanagari script

तपसा वाञ्छयन्तीह गिरिजे सचराचराः रूपाभिजनमैश्वर्यं तच्च ते विद्यते बहु

Transliteration

tapasā vāñchayantīha girije sacarācarāḥ rūpābhijanamaiśvaryaṃ tacca te vidyate bahu

Translation

Ô Girijā! Ở đời này, mọi loài—hữu tình và vô tình—đều cầu bằng khổ hạnh sắc đẹp, dòng dõi cao quý và quyền uy; còn nơi nàng, những điều ấy đã sẵn có dồi dào.

Word by Word

• तपसा: by austerity
• तपसा: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• वाञ्छयन्ती: desiring
• वाञ्छयन्ती: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छ् (धातु) → वाञ्छयन्ती (कृदन्त, शतृ/वर्तमानकृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वर्तमानकृदन्तः (present active participle)

• इह: here
• इह: क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/कालवाचक अव्यय (adverb: 'here/in this world')

• गिरिजे: O Girijā (Pārvatī)
• गिरिजे: सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
• Type: Noun
• Root: गिरिजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• सचराचराः: (all beings) moving and unmoving
• सचराचराः: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: स-चर-अचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (चर + अचर) उपपदपूर्वक 'स' (with)

• रूपाभिजनमैश्वर्यम्: beauty, noble lineage, and sovereignty
• रूपाभिजनमैश्वर्यम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: रूप + अभिजन + ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—द्वन्द्वसमाहारः (collective dvandva: beauty, noble birth, and lordship)

• तत्: that
• तत्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: समुच्चय (Samuccaya/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction: 'and')

• ते: of you / to you (your)
• ते: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• विद्यते: exists / is found
• विद्यते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) (अस्त्यर्थे)
• Form: लट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• बहु: much / abundant
• बहु: विशेषण (Viśeṣaṇa/Predicate)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (predicate adjective to 'tat')

Speakers

• Likely Śiva speaking to Girijā (Pārvatī) (exact narrative frame not supplied in input)

Primary Deities

• Śiva
• Pārvatī (Girijā)

Key Themes

• Shaivism
• Tapas (austerity)
• Boons and merit
• Detachment from worldly attainments

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }