Vamana Purana — Karmic Causes of Narakas, Shloka 55
Karmic Causes of Narakas and the Irremediability of Ingratitude (Kṛtaghna-doṣa)
यथा सतीनां हिमवत्सुता हि यथार्जुनीनां कपिला वरिष्ठा यथा वृषाणामपि नीलवर्णो यथैव सर्वेष्वपि दुःसहेषु दुर्गेषु रौद्रेषु निशाचरेश नृपातनं वैतरणी प्रधाना
yathā satīnāṃ himavatsutā hi yathārjunīnāṃ kapilā variṣṭhā yathā vṛṣāṇāmapi nīlavarṇo yathaiva sarveṣvapi duḥsaheṣu durgeṣu raudreṣu niśācareśa nṛpātanaṃ vaitaraṇī pradhānā
Như ái nữ của Himavat là Pārvatī tối thắng trong hàng phụ nữ tiết hạnh; như Kapilā tối thắng trong hàng Arjunī (một hạng/giống); như con bò đực màu xanh tối thắng trong các bò đực—cũng vậy, hỡi chúa tể của những kẻ du hành trong đêm, trong mọi cuộc vượt qua đáng sợ, khó chịu đựng, dữ dội và hiểm nguy, sông/cửa ải Vaitaraṇī là tối thượng, được gọi là “kẻ làm đổ vua” (nṛpātana).
{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse uses recognized ‘ideals’ (Pārvatī among satīs; exemplary animals among their kinds) to underscore discernment about what is truly foremost—including recognition of the most formidable obstacles (Vaitaraṇī) that symbolize the gravest trials of embodied existence and moral consequence.
It is not a direct treatment of sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita. It serves as moral-theological amplification (stuti/upadeśa) that can accompany tīrtha-māhātmya or dharma instruction depending on the surrounding chapter.
Himavatsutā represents steadfast dharma and auspicious power; the exemplary animals represent strength and excellence in worldly categories; Vaitaraṇī represents the ultimate ‘crossing’—death/afterlife accountability—thereby shifting the reader from everyday superlatives to existential seriousness.