Home›Vamana Purana›Adh. 15›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Vamana Purana — Dietary Rules & Purification, Shloka 26

Dietary Rules, Purification (Śauca), and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

Devanagari script

सुकेशिरुवाच भवद्भिः कीर्तिताभोज्या य एते सूतिकादयः अमीषां श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतो लक्षणानि हि

Transliteration

sukeśiruvāca bhavadbhiḥ kīrtitābhojyā ya ete sūtikādayaḥ amīṣāṃ śrotumicchāmi tattvato lakṣaṇāni hi

Translation

Sukeśin thưa: “Các ngài đã nêu những người được gọi là ‘abhojya’, như người phụ nữ sau sinh và những hạng khác. Tôi mong được nghe một cách chân thật các đặc tướng định nghĩa của họ.”

Word by Word
सुकेशिःSukeśi
सुकेशिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुकेशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्तृ-नाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भवद्भिःby you (respected ones)
भवद्भिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; आदरार्थे द्वितीयपुरुष-सर्वनाम ("by you (hon.)")
कीर्तित-अभोज्याः(those) described as unfit (for dining)
कीर्तित-अभोज्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीर्तित (कृदन्त, √कीर्त्/कीर्तय्) + अभोज्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय ("कीर्तिताः अभोज्याः" = described as unfit)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक सर्वनाम
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; निर्देशक सर्वनाम
सूतिका-आदयःthose beginning with the sūtikā (etc.)
सूतिका-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूतिका + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष ("सूतिका आदयः" = beginning with sūtikā)
अमीषाम्of those
अमीषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअमुष् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन/तुमर्थ)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), "to hear"
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
तत्त्वतःin truth / accurately
तत्त्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतस् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/रीति-अर्थे (adverb)
लक्षणानिcharacteristics/definitions
लक्षणानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेतौ/निश्चये "indeed/for"
Speakers
Sukeśin (questioner) to the instructing authority (not named in these verses).
Key Themes
DharmaHermeneutics (need for precise definitions)Vrata/RitualsŚauca (purity rules)
Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Dharma is not merely a list of rules; it requires clear criteria (lakṣaṇa) to avoid confusion and misuse. The question models a responsible approach: ask for principled definitions before applying social/ritual prohibitions.

This is dialogue-driven dharma instruction (anuśāsana) within the purāṇic narrative frame, supporting pilgrimage/ritual conduct rather than cosmogenesis or dynastic history.

The move from enumeration to ‘tattvataḥ lakṣaṇa’ symbolizes the transition from surface rule-following to discernment (viveka): understanding the rationale and boundaries of purity categories.

←Previous Verse
Next Verse→