HomeUpanishadsYogatattvaVerse 18
Previous Verse
Next Verse

Verse 18

Yogatattva

ज्ञातं येन निजं रूपं कैवल्यं परमं पदम् । निष्कलं निर्मलं साक्षात् सच्चिदानन्दरूपकम् ॥

उत्पत्तिस्थितिसंहारस्फूर्तिज्ञानविवर्जितम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तम् अथ योगं ब्रवीमि ते ॥

योगो हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्रयोगो लयश्चैव हठोऽसौ राजयोगतः ॥१७-१९॥

ज्ञातम् येन निजम् रूपम् कैवल्यम् परमम् पदम् । निष्कलम् निर्मलम् साक्षात् सत्-चित्-आनन्द-रूपकम् ॥

उत्पत्ति-स्थिति-संहार-स्फूर्ति-ज्ञान-विवर्जितम् । एतत् ज्ञानम् इति प्रोक्तम् । अथ योगम् ब्रवीमि ते ॥

योगः हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्र-योगः लयः च एव । हठः असौ राज-योगतः ॥१७-१९॥

jñātaṃ yena nijaṃ rūpaṃ kaivalyaṃ paramaṃ padam | niṣkalaṃ nirmalaṃ sākṣāt saccidānandarūpakam ||

utpattisthitisaṃhārasphūrtijñānavivarjitam | etaj jñānam iti proktam atha yogaṃ bravīmi te ||

yogo hi bahudhā brahman bhidyate vyavahārataḥ | mantrayogo layaś caiva haṭho 'sau rājayogataḥ ||17–19||

Nhờ đó mà tự tánh của chính mình được nhận biết—kaivalya, cảnh giới tối thượng—không phần, không cấu nhiễm, hiện tiền chân thực, mang bản chất Hữu–Tri–Lạc (sat-cit-ānanda); vượt ngoài mọi nhận thức về sinh khởi, an trụ, hoại diệt và hiển lộ—điều ấy được gọi là “tri thức”. Nay ta sẽ nói với ông về yoga. Vì yoga, hỡi Phạm thiên, trong thực hành được phân chia nhiều cách: mantra-yoga, laya (hòa nhập/tiêu dung), haṭha, và rāja-yoga.

That by which one’s own form is known—kaivalya, the supreme state—partless, stainless, directly (real), of the nature of being-consciousness-bliss; devoid of the cognition of arising, abiding, dissolution, and manifestation—this is declared to be ‘knowledge’. Now I shall tell you yoga. For yoga, O Brahman, is divided in many ways in practical usage: mantra-yoga, and also laya (absorption), haṭha, and that (called) rāja-yoga.

Brahman/Ātman as saccidānanda; mokṣa/kaivalya; yoga as pragmatic meansMahavakya: Reinforces mahāvākya intent by identifying the realized ‘own form’ with the supreme, immediate reality (saccidānanda), consistent with “ahaṃ brahmāsmi/ayam ātmā brahma”.Krishna YajurvedaChandas: Mixed/Anuṣṭubh-style śloka (post-Vedic metrical verse)